Knap politiek akkoord – vooral door D66, ChristenUnie en SGP

Het kabinet-Rutte kan aan een doorstart beginnen, met dank aan drie kleine partijen. Nu nog het vertrouwen herwinnen, schrijft Hans Wiegel.

Kermis in Den Haag; een achtbaan. Het kabinet ging aan de gang om steun bij de oppositie te verwerven. Een grabbelton van nieuwe plannen werd op de onderhandelingstafel omgekeerd.

Het oude plan van de ‘vliegtaks’ kwam weer boven water. Zo’n belasting zou een bedreiging van de concurrentiepositie van Schiphol zijn, toch een van de motoren van onze economie. KLM-president Eurlings zette al zijn helpers in. Ineens was die vliegtaks weer verdwenen.

Het CDA haakte af in de rondedans over politieke steun bieden aan PvdA en VVD. Ik heb daar begrip voor. De inhoudelijke lijn van het CDA is duidelijk: geen lastenverzwaringen en geen verdere nivellering. In de peilingen werd het CDA, voor het eerst sinds jaren, weer groter dan de VVD. Of toch dagkoersen? Premier Rutte reageerde overigens correct en verstandig op het besluit van Buma en de zijnen.

De reactie van de minister van Buitenlandse Zaken was er een van nieuwe diplomatie. Minister Timmermans zei: „op de uitgestoken hand van het kabinet antwoordde CDA-leider Buma met een opgestoken middelvinger”. Zijne Excellentie maakte snel een soort excuus, maar zijn zelfbeschadiging heeft hij binnen.

Voor de cruciale week van het pensioendebat in de Eerste Kamer aanbrak nog twee uitspraken die het klimaat, dat door de coalitie is geschapen, typeren. Professor Jouke de Vries (PvdA): „toen het kabinet begon dacht ik nog: een lekkere frisse ploeg, nu moet ik constateren dat ze geen stap verder komen”. En een tweede, van minister van Staat dr. Els Borst (D66): „het was te snel, te gemakkelijk en te oppervlakkig, nu zit er een minderheidskabinet dat niets voor elkaar krijgt”. Wat zouden zij, met de kennis van nu, zeggen?

Dat pensioendebat in de Eerste Kamer was klasse. Net als eerder de Raad van State maakte de senaat op inhoudelijke gronden gehakt van het voorstel van de regering. Oneerlijk tegenover de jongeren. Volgestopt met nivellering. Een les voor diegenen die willen morrelen aan de rechten van de Eerste Kamer, die het nut van haar bestaan weer eens bevestigde.

Nauwelijks een dag later stapte ook GroenLinks op. Ook hier werd weer respect betuigd. Verstopte opluchting. En nu is er de uitkomst. PvdA, VVD, D66, ChristenUnie en SGP zijn het eens geworden. Zondag in Buitenhof uitstekend door minister Dijsselbloem uitgelegd. Knap gedaan. Zeker van de laatste drie. Die hadden PvdA en VVD in de greep. Op tal van punten is het kabinetsbeleid bijgesteld. En: verbeterd. Toch blijft de bulk van de lastenverzwaringen voor burgers en bedrijfsleven overeind. Het CPB moet alles nog eens goed narekenen.

Over de pensioenplannen heb ik niets gelezen. Dat wordt nog wat. Politiek zwaar voor D66 en de ChristenUnie als ze – straks in de Eerste Kamer – een bocht zullen moeten maken.

Nu, na deze tussenformatie, een doorstart. Premier Rutte hoopt dat de „politieke rust” terugkomt. Dat gebeurt alleen als verloren vertrouwen wordt herwonnen. Dat is de kern.

    • Hans Wiegel