Finse pestaanpak halveert aantal pestgevallen op basisscholen

Basisscholen hebben het aantal pestgevallen weten te halveren door de oorspronkelijk Finse pestaanpak KiVa te gebruiken. Foto ANP / Koen Suyk

Basisscholen hebben het aantal pestgevallen weten te halveren door de oorspronkelijk Finse pestaanpak KiVa te gebruiken. 99 basisscholen namen vorig schooljaar deel aan een onderzoek van de Groningse hoogleraar sociologie René Veenstra, die de resultaten vandaag presenteert in zijn oratie.

Veenstra meent met zijn onderzoek de eerste Nederlandse bewezen effectieve pestaanpak voor scholen te hebben gevonden. Hij wacht nu op een erkenning van de databank effectieve jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut.

Kinderen werden positiever

De kinderen die deelnamen aan het KiVa-programma bleken na een jaar positiever te zijn over hun leraren. Ze werden negatiever over pesten, kregen meer inlevingsvermogen voor het slachtoffer en bleken zich meer te gaan richten op het aangaan van positieve relaties. Ook vinden de kinderen dat de sfeer op school verbeterde.

Aan het onderzoek deden 99 scholen met 10.000 leerlingen mee. 66 daarvan gebruikten de KiVa-methode. Ook bij de 33 scholen van de controlegroep – die hun pestaanpak niet veranderden – daalde het aantal pestgevallen, met dertig procent. Als verklaring daarvoor noemt Veenstra de maatschappelijke aandacht voor pesten na de zelfmoord van Tim Ribberink, Fleur Bloemen en Anass uit Wassenaar. Ook zou het volgens hem kunnen dat ze alvast “op eigen houtje” extra aandacht aan pesten hebben besteed.

Staatssecretaris Dekker wil wetsvoorstel indienen

Het ministerie van Onderwijs heeft meebetaald aan het onderzoek. Staatssecretaris Sander Dekker (VVD) wil scholen verplichten om een bewezen effectieve pestaanpak te gebruiken. Komend jaar wil hij een wetsvoorstel indienen. De onderwijsinspectie zou op naleving moeten toezien. Ook moet de inspectie de ‘sociale veiligheid’ op scholen meten.

Nu brengt de inspectie pestproblemen “maar zelden aan de oppervlakte”, zei Dekker afgelopen maart. Toen presenteerde hij samen met kinderombudsman Marc Dullaert een ‘plan van aanpak’ tegen pesten. Ruim 80 procent van de basisscholen scoort volgens de onderwijsinspectie goed op ‘sociale veiligheid’. De inspectie kijkt daarbij alleen naar incidenten die de school registreert en naar de papieren protocollen in de kast. Scholen signaleren één op de vijf pestgevallen en vrijwel elke school heeft een pestprotocol.

    • Wubby Luyendijk en Christiaan Pelgrim