Dure topschool voor een topregio

Terwijl het Maastrichtse middelbaar onderwijs in geldnood verkeert, werd vorige week een prestigieus nieuw college geopend. Door de koning.

Koning Willem Alexander opent de nieuwe campus van het UWC.Rechts van hem Peter Howe, head of college van de nieuwe school. foto ANP

Trots paradeerden burgemeester Onno Hoes en de Limburgse gouverneur Theo Bovens afgelopen vrijdag bij de opening van het United World College (UWC) Maastricht over de rode loper. Links en rechts stonden jongeren uit de hele wereld met vlaggen. Tussen hen in liep koning Willem-Alexander.

Hij zat in de jaren tachtig op het UWC in Wales, gevestigd in een twaalfde-eeuws kasteel. De toenmalige prins koos zelf voor deze dure particuliere opleiding vanwege het internationale karakter en om even afstand te nemen van thuis. Hij is nu beschermheer van de internationale UWC-beweging. Koningin Noor van Jordanië is president, Nelson Mandela erepresident.

Maastricht hoopt dat de prestige van het UWC afstraalt op stad en streek. De regio manifesteert zich graag met een internationale uitstraling. De Limburgse hoofdstad greep onlangs naast de titel Culturele Hoofdstad van Europa 2018 – die ging naar Leeuwarden – maar won de slag om het UWC van Enschede.

Maastricht profiteerde daarbij van zijn internationale ligging, maar tastte ook flink in de buidel. De gemeente stak 8 miljoen euro in de bouw van een campus. De provincie Limburg legde 5 miljoen bij. De Europese Unie en het bedrijfsleven (onder meer DSM) waren elk goed voor 2,5 miljoen euro. Het idee achter de steun: wie de ambitie heeft een topregio te worden, moet topmensen ook toponderwijs voor hun kinderen kunnen bieden.

Het UWC in Maastricht begon in 2009, op een tijdelijke locatie, en is na dat in Singapore de grootste van wereldwijd twaalf vestigingen. De school telt 192 studenten voor het internationaal baccalaureaat (IB), die gehuisvest zijn op een gloednieuwe campus. Daarnaast krijgen zo’n 550 lagere en middelbare scholieren onderwijs via het ‘UWC-concept’. Dat betekent dat er veel ruimte is voor maatschappelijke ontwikkeling, sport en cultuur.

IB-studenten komen via een beurzenstelsel binnen. Voor scholieren die er, zonder beurs, alleen onderwijs volgen, lopen de kosten op naarmate de schooljaren vorderen, van 4.700 tot 7.700 euro per jaar.

Zuid-Limburg koestert dit nieuwe vlaggenschip. Head of College Peter Howe vertelt dat hij burgemeester Hoes zó kan bellen en dat die zich graag leent voor schoolactiviteiten. Het luxe UWC contrasteert met de vier andere middelbare scholen in Maastricht. Die leden de afgelopen jaren verlies. Om daaruit te komen, heeft de overkoepelende stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) fors op hun budget gekort en worden leraren ontslagen.

Henk van Hoof, ooit Kamerlid voor de VVD en staatssecretaris, is voorzitter van LVO én van het bestuur van het publiek-private UWC Maastricht. Het overheidsgeld voor onderwijs op het UWC loopt via LVO, dat ook voor docenten zorgde. Is het niet verwarrend dat Van Hoof die beide functies combineert? Zelf ziet hij geen ‘pettenprobleem’. „Binnenkort willen we van de dubbeling af, maar in de opbouwfase was het handig.”

Volgens Van Hoof zijn het UWC en de middelbare scholen in Maastricht „twee verschillende verhalen”. De Maastrichtse onderwijswethouder Mieke Damsma (D66) sluit zich daarbij aan.

De oorzaak van de problemen in het Maastrichtse voortgezet onderwijs zijn terug te voeren op landelijke bezuinigingen en een krimpende bevolking. Daarnaast is een van de scholen gehuisvest in een oud klooster, waarvan de stookkosten door gebrekkige isolatie torenhoog zijn. Het UWC, op zoek naar een geschikte locatie, kreeg het pand ook van de gemeente Maastricht aangeboden, maar zag er wijselijk van af. De school die er nu zit, had niets te kiezen. Van Hoof en Damsma zeggen dat er druk wordt overlegd over betere huisvesting.

Intussen prijst de wethouder de maatschappelijke betrokkenheid van de UWC-leerlingen. „Ze zijn het hele jaar actief voor Maastricht. Een aanwinst voor de stad”, vindt ze.

Head of college Howe vindt het „te klein gedacht” om zijn UWC te vergelijken met de reguliere scholen in Maastricht. „Het UWC heeft een missie. De hoge waarden die wij de leerlingen bijbrengen, betalen zich uit in de stad, de streek en in de hele wereld.”