Congres VS eist harde opstelling tegen Iran

Democraten en Republikeinen in het Amerikaanse Congres hebben er gisteren op aangedrongen dat president Barack Obama zich hard opstelt tegen Iran. In een brief aan Obama schrijven zes Democratische en vier Republikeinse senatoren dat ze best de invoering van nieuwe sancties willen opschorten, maar alleen als Teheran zijn nucleaire programma op belangrijke punten stillegt. Iran wil juist af van de sancties, die zijn economie te gronde richten.

De komende twee dagen onderhandelen Iran, de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad en Duitsland over het omstreden nucleaire programma van Iran. De verwachtingen zijn hooggespannen nu in Iran president Hassan Rohani aan de macht is, die gematigdheid uitstraalt en suggereert dat een akkoord is te bereiken over Irans atoomprogramma. Maar aan beide zijden bevinden zich machtige conservatieve tegenstanders van een compromis. Het Amerikaanse Congres is over het algemeen strenger voor Iran dan de regering van Obama. En in Iran zijn de rechterlijke macht, de machtige Republikeinse Garde en de podia voor het invloedrijke vrijdaggebed nog in handen van hardliners.

Bovendien is de materie weerbarstig. Aan de ene kant in Genève zitten de zogeheten P5+1 (de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland) die, tot de essentie teruggebracht, garanties eisen dat Iran geen atoombom bouwt en gaat bouwen. Iran op zijn beurt wil erkenning van zijn recht op een civiel nucleair programma, inclusief uraniumverrijking, en opheffing van de sancties.

De verkiezing van Rohani heeft in Iran tot veel optimisme geleid. Terwijl hij zich voornamelijk richt op het verbeteren van de relaties met het buitenland, zijn er ook binnenlandse veranderingen. De afgelopen weken zijn tientallen politieke gevangenen vrijgelaten, en er zijn minder agenten van de moraalpolitie op straat. Maar veel Iraniërs beseffen dat echte veranderingen afhankelijk zijn van vooruitgang in de nucleaire onderhandelingen.

    • Thomas Erdbrink
    • Carolien Roelants