Nobelprijs voor de Economie voor onderzoek naar prijsontwikkeling aandelen

Van links naar rechts: Eugène Fama, Lars Peter Hansen en Robert Shiller. Foto AFP / Jonathan Nackstrand

De Amerikaanse economen Eugène Fama, Robert Shiller en Lars Peter Hansen hebben de Nobelprijs voor de Economie toegekend gekregen voor hun “empirische analyse van activaprijzen”. Dat heeft het Nobelprijscomité zojuist bekendgemaakt.

Twitter avatar Nobelprize_org Nobelprize_org 2013 Prize in Economic Sciences have laid the foundation for the current understanding of asset prices. #NobelPrize

Eugène Fama (1939, University of Chigago) toonde in de jaren zestig onder meer aan dat het heel moeilijk is om aandelenkoersen op de korte termijn te voorspellen, en dat nieuwe informatie snel effect heeft op de koers. Deze bevindingen hadden volgens het Comité “niet alleen zijn weerslag op het onderzoek, maar ook op de markt”. Als voorbeeld wordt het ontstaan van indexfondsen genoemd.

Robert Shiller (1946, Yale University) toonde in de jaren tachtig aan dat het op de lange termijn wél mogelijk is om prijzen te voorspellen, doordat prijzen en koersen worden beïnvloed door onderliggend dividend. Shiller voorzag zowel de dotcom- als de woningcrisis. Hij werd vorig jaar ook al genoemd als kanshebber van de Nobelprijs, maar reageerde toch vol ongeloof:

Twitter avatar Nobelprize_org Nobelprize_org Robert Shiller (@Yale) reacted in disbelief, not expected 2013 Prize in Economic Sciences #NobelPrize

Lars Peter Hansen (1952, University of Chigago) ontwikkelde een statische methode waarmee de ontwikkeling van koersen te verklaren is.

Economieprijs is uitzondering

Het is de zesde keer dat de Nobelprijs wordt toegekend aan drie personen. Dat er drie Amerikanen hebben gewonnen, is niet bepaald opvallend: de laatste keer dat er géén Amerikaan onder de winnaars was, was 1999. De economen krijgen samen een bedrag van ongeveer negenhonderdduizend euro.

De Nobelprijs voor de Economie is in 1968 opgericht door de Zweedse centrale bank, als herinnering aan Alfred Nobel. Daarmee verschilt de prijs met andere Nobelprijzen, die door Nobel zelf zijn bedacht. De Nobelprijzen worden op 10 december, de sterfdag van Nobel, in Stockholm uitgereikt.

Shiller bekend vanwege voorzien zeepbellen

Van de drie winnaars is Shiller het bekendst, vanwege zijn voorspellingen van economische zeepbellen. In een interview met NRC Handelsblad uit 2007, toen de huizenmarkt in de VS net aan het instorten was, zei hij dat dit komt omdat hij “over de menselijke natuur heeft nagedacht.”

„Het komt allemaal neer op hoe deskundigen afwegingen maken. Ik las een indrukwekkend boek over groepsgedrag, ben even de titel kwijt. Daarin stond een aantal praktijkvoorbeelden van foute beoordelingen. Zijn conclusie is dat zodra experts met elkaar in gesprek raken, er een afgebakende manier van redeneren ontstaat. Mensen met afwijkende denkbeelden passen niet in dat systeem. En zullen hun gedachten daarop ook minder kunnen en willen uiten. Daar komt nog bij dat het eenvoudig is fouten te maken als theorieën niet cijfermatig te onderbouwen zijn. Als het om opinies gaat. Er zijn genoeg mensen die het einde van de internetzeepbel zagen aankomen. Er zijn ook genoeg verhalen over mensen die wegens het uitspreken van die gedachten hun baan zijn kwijtgeraakt.”