...maar schuld is het probleem, niet de loonlast

De huidige crisis komt door financiële chaos en vraaguitval, niet door hoge productiekosten, aldus Dirk Bezemer. Stop de bezuinigingen.

De Blécourt en Pinedo pleiten hiernaast voor het afwentelen van de crisis op werknemers, door het snoeien in hun arbeidsvoorwaarden.

Dat zal ongetwijfeld werk opleveren voor arbeidsrechtadvocaten zoals zij, maar een oplossing voor onze economie is het niet.

Nog afgezien van rechtvaardigheidsoverwegingen: er zijn geen dwingende redenen aan te nemen dat Nederland een bijzonder arbeidskostenprobleem heeft.

De groei van de Nederlandse economie wordt al jaren geremd door hoge private schulden – drie keer zo hoog als de overheidsschuld –, door bezuinigingen en door de teruggang in de wereldhandel waarvan wij zo afhankelijk zijn en die gelukkig sinds kort weer aantrekt.

Gegevens van het statistische bureau van de Europese Unie, Eurostat, laten zien dat de stijging van onze loonkosten sinds het uitbreken van de crisis in 2008 lager is dan het EU-gemiddelde, en lager bijvoorbeeld dan in Duitsland, Oostenrijk of de Scandinavische landen.

Toch groeide ieder van die landen in 2012 sneller dan Nederland, dat acht van de laatste negen laatste kwartalen krimp kende.

Het is veelzeggend dat de EU-lidstaten die het in 2012 qua groei net zo slecht of slechter deden dan wij, allemaal grote schuldproblemen hebben: Italië, Spanje, Portugal, Griekenland, Cyprus en Slovenië.

Dat is onze peer group, of we het leuk vinden of niet. Allemaal landen met lage groei en grote schuldproblemen. Zoals bekend hebben verschillende van deze landen drastische, zelfs draconische loonsverlagingen doorgevoerd sinds 2008, blijkbaar zonder veel profijt. De Blécourt en Pinedo bepleiten nu dat wij dat ook gaan doen.

Volgt u het nog?

Kortom, een blik buiten de deur leert dat onze problemen niet zoveel met de arbeidsmarkt te maken hebben. De huidige crisis komt door financiële chaos en vraaguitval, niet door hoge productiekosten.

Als je al iets wilt met arbeidsmarktvoorwaarden, is het dus logischer te beargumenteren dat hogere, niet lagere lonen een deel van de oplossing moeten zijn.

Maar ook dan zouden we nog in de verkeerde richting kijken. Ik snap die aandacht voor de arbeidskosten eigenlijk niet. Net als onze obsessie met overheidsschuld lijkt ze meer een pavlovreactie dan een onderbouwde oplossing. Crisis? Verlaag de lonen.

Of misschien lijkt alles op een spijker als je enige instrument een hamer is. Ben je arbeidsrechtadvocaat, dan lijkt ieder probleem wellicht met (minder) arbeidsrecht opgelost te kunnen worden.

Hoe dat ook zij, wat op korte termijn meer zal helpen is een herbezinning op onze bezuinigingsdrift, het stimuleren van de Nederlandse export en een oplossing voor het probleem van hoge private schulden.

Dirk Bezemer is hoofddocent economie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

    • Dirk Bezemer