Buideldiertje paart tot hij dood neervalt

Voor sommige Australische buideldiertjes is de paartijd een definitief hoogtepunt. Na een periode van weken intensief paren, sterven alle mannetjes tegelijk. Voor dit vreemde gedrag hebben biologen nu een verklaring: vrouwtjes van deze soorten hebben de competitie tussen mannetjes zo zeer opgedreven, dat ze niet anders kunnen dan zich doodparen (PNAS, online 7 oktober).

Veel insecten en Pacifische zalmen planten zich één keer voort en sterven daarna. Zoogdieren leven vrijwel nooit zo. Langdurige moederzorg verhindert massaal voortplanten. Uitzondering op die regel zijn 16 soorten insectenetende buideldiertjes uit Australië. Ze lijken op knaagdieren, maar zijn daar niet aan verwant.

De ‘bruine antechinus’ (Antechinus stuartii) is een typisch voorbeeld. Hij paart 1 of 2 weken lang in de Australische winter. Elke paring duurt twaalf uur, inclusief pauzes waarin de penetratie voortduurt. Daarna bestijgen de mannetjes een volgend vrouwtje. Zij werpt acht jongen, die twee à vier verschillende vaders hebben.

Een onderzoeksteam onderzocht de 16 soorten, én andere buideldiertjes (zoals opossums). Ze concluderen dat suïcidaal paren vooral voorkomt bij soorten in gebieden waar de insectenpiek kort en voorspelbaar is.

Vrouwtjes anticiperen hierop door kort daarvoor allemaal tegelijk hun eisprong te hebben. Mannetjes lijken hierdoor gedwongen tot intense seksuele competitie. De suïcidale soorten hebben ook grotere testikels.