Eigenlijk is het WK al begonnen

Er is nog een kleine kans dat Nederland groepshoofd wordt op het WK volgend jaar Voordeel is dat je dan minder zware tegenstanders treft Oranje moet bij de eerste acht op de FIFA-ranglijst staan

Redacteur Voetbal

In het tennis is de wereldranglijst al jaren een breed geaccepteerde manier om de onderlinge krachtsverschillen tussen spelers te meten. In het voetbal werkt de ranglijst eerder op de lachspieren: schier onmogelijk te berekenen en met vreemde resultaten. Doorgaans werd er niet veel belang aan gehecht.

Dat verandert, nu wereldvoetbalbond FIFA heeft aangekondigd dat de ranglijst bepaalt wie de groepshoofden worden op het WK van volgend jaar in Brazilië. Het gastland is sowieso groepshoofd, en verder de beste zeven landen van de wereld. Het is gunstig om daarbij te zitten, omdat de toplanden elkaar ontlopen in de eerste ronde.

De nieuwe FIFA-wereldranglijst wordt donderdag bekendgemaakt. Deze zal bepalend zijn bij de loting voor het WK in Brazilië – de loting is op 6 december.

Situatie Nederlands elftal

Nederland staat nu negende. Als dat zo blijft, komt het dus in de groepsfase bij een van de toplanden in de poule. Wat te doen om alsnog zelf groepshoofd te worden?

Ten eerste moet Nederland zelf morgenavond winnen op bezoek bij Turkije. Dan passeert Nederland Brazilië, maar dat is nog niet voldoende, aangezien het gastland verzekerd is van plaatsing als groepshoofd.

Nederland moet ook Italië (vijfde), Colombia (zesde) of Uruguay (zevende) voorbij om een van de acht groepshoofden te worden. Dat lukt alleen als een van die landen punten laat liggen.

En dan is er nog Zwitserland, dat nu tiende staat, maar dat bij winst Nederland voorbijgaat. De uitkomsten van vier andere duels zullen morgen dus het lot van Nederland bepalen.

Hoe werkt de puntentelling?

De ranglijst gaat uit van de resultaten in de afgelopen vier jaar, met een nadruk op het laatste jaar. Elke gespeelde wedstrijd levert een bepaald aantal punten op. Dat gaat in vier stappen.

Een overwinning is drie punten, een gelijkspel één.

Dat aantal wordt vermenigvuldigd met een factor die het belang van de wedstrijd weerspiegelt. Zo is een WK-wedstrijd vier punten waard en een vriendschappelijke wedstrijd één.

Dat aantal wordt vermenigvuldigd met een getal dat de sterkte van de tegenstander weergeeft. Dat getal is 200 min de positie van een land op de wereldranglijst. Een wedstrijd tegen Nederland levert dus het getal 191 op (200 min 9).

Dat aantal wordt vermenigvuldigd met een factor die de sterkte van het continent weergeeft. Een wedstrijd tegen een Europees of Zuid-Amerikaans land krijgt de factor 1, een duel tegen een Oceanisch land 0,85.

Stel, Oranje wint van Spanje

Een rekenvoorbeeld. Nederland wint op het WK van Spanje, de nummer één van de wereldranglijst. Dat levert drie punten op, vermenigvuldigd met vier (omdat het een WK-wedstrijd is), 199 (omdat Spanje de nummer één van de ranglijst is) en één (omdat Spanje in Europa ligt). Dat is 2.388 punten.

Maar daarmee ben je er nog niet helemaal. De uiteindelijke positie op de ranglijst wordt bepaald door het gemiddelde van het aantal punten dat een land in wedstrijden behaalde, waarbij het gemiddelde van het laatste jaar zwaarder telt dan het gemiddelde van vier jaar geleden.

Is dat eerlijk? Niet helemaal. Als je, zoals Nederland bij de WK-kwalificatie, ingedeeld bent in een poule met relatief zwakke tegenstanders, dan is het eenvoudigweg onmogelijk om veel punten te scoren voor de ranglijst. Waardoor Nederland op het WK wellicht wordt ingedeeld bij Brazilië of Spanje.