Muizen genezen van hersenziekte

De ophoping van verkeerd gevouwen eiwitten bij de ziekten van Alzheimer, Parkinson en de gekkekoeienziekte hoeft niet tot ziekteverschijnselen te leiden. Een experimenteel medicijn (GSK2606414) van het Britse bedrijf GlaxoSmithKline blijkt ziekgemaakte muizen zelfs te genezen van de ‘muizenvariant’ van de gekkekoeienziekte. (Science Translational Medicine, 9 oktober).

De vondst is onmiddellijk herkend als een doorbraak in het alzheimeronderzoek, maar het nu geteste experimentele medicijn heeft zoveel bijwerkingen (het veroorzaakt snel diabetes) dat het waarschijnlijk nooit bij mensen kan worden gebruikt. Wel biedt het onderzoek aanknopingspunten om betere stoffen te vinden.

Alzheimer, parkinson en de gekkekoeienziekte zijn neurodegeneratieve ziekten die zich kenmerken door eiwitophopingen in of tussen hersencellen. Die eiwitklonteringen ontstaan als de eiwitten een verkeerde vorm krijgen, of onvolledig worden afgebroken. De cel roept de noodsituatie uit en gaat die slechte eiwitten opruimen. Tegelijkertijd legt het enzym PERK de eiwitsynthese tijdelijk stil, zodat er geen nieuwe eiwitten bijkomen. Als dat opruimen niet meer lukt, blijft de eiwitsynthese geblokkeerd. Er zijn onderzoekers die dat als de belangrijkste oorzaak van alzheimerverschijnselen aanwijzen. In elk geval verandert dan het voordeel van dit mechanisme in een fataal nadeel: de cel sterft.

De onderzoekers besmetten de muizen met een infectieus eiwit dat zich ophoopt en gekkekoeienziekte veroorzaakt. De dieren werden in vroege en latere stadia behandeld met het nieuwe middel. Alle met het middel behandelde dieren leefden twaalf weken na de besmetting nog, terwijl de onbehandelde controledieren toen allemaal al aan de ziekte waren overleden.

    • Huup Dassen