Marktplaats poëzie

Zes jaar geleden belandde schrijver en fotograaf Jan Hoek (29) per toeval op een van de uithoeken van Marktplaats. Onder het kopje ‘Advies en oproepen’ vond hij berichten van mensen die zoeken naar het telefoonnummer van Skype, naar een lookalike van ‘superbabe Madhuri Dixit’, naar een vrouw die ‘aparte dingen’ kan breien of superlange haren heeft.

Jan Hoek was gefascineerd. Aanvankelijk kwam hij er om mensen te kijken. „Zoals je op een terras op de Wallen gaat zitten.” Maar toen Hoek van de Rietveld Academie de opdracht kreeg om gedichten te schrijven, realiseerde hij zich: dit is beter dan alle poëzie bij elkaar.

Hoek verzamelde de meest „ontroerende” oproepjes voor zijn boek Marktplaatspoëzie, dat dinsdag verschijnt. Een bundeling van 92 berichten zonder inleiding. „Het is van zichzelf al goed genoeg.” Marktplaats – dat niets aan de publicatie verdient – vindt het mooi dat de oproepen worden „vereeuwigd” in een boek. Het is géén freakshow, zegt Hoek. „De kracht is juist dat ieder bericht ergens óók herkenbaar is.”

Op ‘Advies en oproepen’ komen mensen terecht als ze het echt niet meer weten, vertelt hij. Zoals het koppel dat een bedrijf wil beginnen, maar niet weet wat voor bedrijf. „Ze hebben iedereen al benaderd: familie, vrienden. En uiteindelijk kom je dan dus hier.” Jan Hoek denkt dat je er een kijkje in iemands hoofd krijgt. „Je ziet een glimp van mensen. De glimp die je normaal niet ziet.”

Natuurlijk, lang niet ieder bericht is poëzie. Tussen de 1.450 berichten die maandelijks op deze plek verschijnen, stikt het van de mensen die een kappersopleiding volgen en een proefmodel zoeken. Er is een aantal criteria dat Hoek hanteert. In de eerste plaats, zegt hij, moet je geloven dat een bericht echt is. Daarnaast moet de tekst niet alleen maar schrijnend zijn – ook grappig, ontroerend of gek. En: je moet de schrijver sympathiek blijven vinden. „Als iemand alleen maar heel erg dom is, dan werkt het niet.”

De afzender mag niet herkenbaar zijn. En naast de inhoud moet ook de schrijfstijl bijzonder zijn, vindt Hoek. Iemand die zonder interpunctie schrijft bijvoorbeeld. Of die zijn eigen spreekwoorden verzint. ‘Ik zoek me de tandjes’, vindt hij een mooi voorbeeld. „Ik gebruik het tegenwoordig zelf ook.”

Jan Hoek: Marktplaatspoëzie. Nijgh & Van Ditmar, 160 blz. € 8,95