opinie

    • Marike Stellinga

Klaas, geef de banken een kopstoot

Ik ben gefrustreerd over Klaas Knot. Niet over zijn „gevoel” dat de recessie voorbij is, zoals hij deze week tot hoon van diverse economen op televisie vertelde. Laat een man een keer zijn gevoelens zien, is het weer niet goed. Nee, ik ben gefrustreerd over Klaas Knots daden, die ik zou willen samenvatten als: veel praat en langzame actie. Ja, hij is een frisse, heldere taal sprekende verademing na de vorige president van De Nederlandsche Bank, Nout Wellink. Hij geeft haarfijn aan waar de problemen zitten, namelijk bij de banken in Europa.

Maar wat doet hij daar vervolgens mee? Niet genoeg naar mijn indruk. En dat terwijl hij toch mede-toezichthouder op die banken is.

Al in oktober vorig jaar riep Knot dat banken in Nederland hun vastgoedleningen eerlijker moeten waarderen. Oh jee, dacht ik toen, nu zullen de banken wel snel hun verliezen moeten nemen op het vastgoed dat ze als onderpand in de boeken hebben staan. Sindsdien dwong Knot de banken geld te reserveren voor toekomstige verliezen op de portefeuille van meer dan 100 miljard euro. Ook laat Knot de vastgoedportefeuille van banken nu opnieuw waarderen, maar het gaat allemaal erg langzaam.

Het mag sneller én strenger. Dat is niet alleen belangrijk voor de Nederlandse economie (pas als banken vrij zijn van slechte leningen zullen ze weer volop lenen aan die leuke nieuwe ondernemer met dat briljante idee). Het is zelfs van wezenlijk belang voor het voortbestaan van de eurozone.

Want nu de Europese Centrale Bank zich klaarmaakt om eens goed de boeken van de grote banken in Europa door te lichten op verborgen verliezen blijken er in het noorden van Europa verdomd weinig toezichthouders zin te hebben in strengheid. Volgens het Britse weekblad The Economist verzetten vooral de Franse en Duitse toezichthouders zich tegen de strenge blik van buiten. De reden is simpel: als de manier van boekhouden van de grote Duitse en Franse banken tegen het licht wordt gehouden, dan zullen ze een stuk ongezonder blijken dan gedacht. Ze zijn door hun toezichthouders wel erg vrij gelaten in het samenstellen van hun gezondheidscijfers, zo is het bange vermoeden. Banken mogen namelijk zelf het risico inschatten van hun leningen (worden ze ooit terugbetaald?). Die risico’s taxeren banken in problemen graag te laag.

Waarom is dit belangrijk? En wat heeft Klaas Knot hiermee te maken? Knot moet zijn collega-toezichthouders aansporen de banken nu echt streng aan te pakken, óók als ze zelf daardoor voor gek staan. Als iemand het kan, is Knot het, want hij is nieuw en hoeft zich dus nergens voor te schamen. Bovendien lijkt hij echt doordrongen van het probleem. Grijp die Franse en Duitse collega’s bij de lurven en doordring ze ervan dat het levensgevaarlijk is hiermee politieke spelletjes te spelen.

De Europese Centrale Bank wordt straks dé toezichthouder op de grote banken van Europa. Als de ECB banken gezond verklaart, die even later omvallen, is de ECB zijn gezag en geloofwaardigheid kwijt. Dat overkwam al eerder de European Banking Authority die banken liet slagen voor een stresstest, waarna ze snel toch failliet gingen.

De ECB is niet zomaar een Europees instituut waar we met zijn allen onze schouders over ophalen. De ECB is de bewaker van de euro. Die mag nooit besmet worden met politiek gekonkel. Want als de ECB zijn geloofwaardigheid verliest, zijn we nergens meer, dan wankelt zelfs de hardheid van de euro.

Dus Klaas, de beuk moet erin. En als ze moeilijk doen, geef ze een kopstoot. De toekomst van de euro hangt ervanaf. No pressure.

Marike Stellinga schrijft op deze plek elke zaterdag over politiek en economie.

    • Marike Stellinga