‘Een echte toplichting’

Bondscoach van de Belgische langebaanschaatsers.

‘Niets ontstaat geheel toevallig. Er is de wet van de synergie, van de gelijktijdigheid. Die past hier wel op. Allemaal jonge atleten van 18 tot 25 die in allerlei sporten succesvol zijn. Dit is echt een lichting. Voetbal, hockey, schaatsen, volleybaldames. Een beetje zoals in Nederland eind jaren tachtig, met 1988 als topjaar. Dan zie je ook dat het succes van de één de ander ondersteunt. Zo van: bij hun lukt het ook, waarom bij ons dan niet?

„In België was het lange tijd heel matig. Ik was deze week bij het afscheid van Jacques Rogge als IOC-voorzitter. Lieten ze de Belgische medaillewinnaars van de afgelopen veertig jaar voorbij komen. Dat duurde nog geen kwartier. Als je dat in Nederland zou doen, ben je een dag bezig. België heeft weinig gewonnen, kende ook geen sportcultuur. Niet het idee van: wij gaan voor het allerhoogste. Ik heb het zelf meegemaakt toen ik nog voor België schaatste. Ik was een medaillekandidaat, maar moest alles zelf uitzoeken.

„Nu zie je volop zelfbewuste sporters, die met overtuiging een keuze durven maken. Dat is wat sport inhoudt: met overtuiging aan iets beginnen. Er ontstaat een geloof. Belgen zijn van nature meer ingetogen dan Nederlanders. Bart Swings zegt niet dat hij zomaar goud gaat winnen in Sotsji. Maar wel dat hij als schaatser voor het hoogste wil gaan. Dat zie je ook bij de voetballers. ‘Het is een genot om Belg te zijn’, hoorde ik Jan Vertonghen laatst roepen. Ze spreken hardop uit dat ze in Brazilië wereldkampioen kunnen worden.

„Het voetbalsucces is opvallend, omdat België jarenlang niet eens meedeed aan EK’s en WK’s. Maar je kon dit al een jaar of drie, vier geleden zien aankomen. Je zag wat Belgische toppers doorkomen bij Nederlandse clubs, uitwaaien naar Engeland. Dan is het een kwestie van wachten tot alles samenvalt. Ook achter de Europese titel van de hockeyers zit een duidelijke structuur. Systematisch bouwen, budget erachter, de visie van Marc Lammers, trainingsprogramma. Dan kun je in die sport blijkbaar snel van niks naar goud.

„In het schaatsen heb je het geluk een topatleet als Bart Swings te treffen. Dat komt niet voort uit een systeem of aanpak. Het komt voorbij, en je pakt het. Drie jaar geleden zagen sommige insiders al zijn grote mogelijkheden. Vorig jaar won hij een wereldbeker en werd hij derde op de WK allround. Nu gaan we kijken of we continuïteit in het Belgische schaatsen kunnen krijgen. Er komt wat steun van de overheid, we hebben net een sponsor erbij.

„In Nederland wordt vaak neergekeken op sport in België, zeker in het schaatsen. ‘Wij zijn het schaatsland, wie moet ons iets vertellen?’ Maar google eens op ‘sportonderzoek’. Dan komt de universiteit van Leuven voorbij, al jaren. Inspanningsfysioloog Peter Hespel is een begrip in de hele wereld. Niet voor niets opende deze week de Tsjechische zakenman Zdenek Bakala zijn topsportacademie in Leuven.

„Misschien valt het Belgische succes in Nederland meer op omdat het sporten betreft waar Nederlanders ook goed in zijn. Het idee van: ‘straks gaan ze het korfbal ook nog winnen, dan is het helemaal gedaan met ons.’ Een van de weinige sporten waar Nederland momenteel hoger mee staat, is wielrennen. Zal wel toeval zijn.”

Maarten Scholten

    • Maarten Scholten