Bankentopman Jamie Dimon verliest steeds meer van zijn glans

Het door schandalen geplaagde JPMorgan Chase boekt voor het eerst sinds 2004 een kwartaalverlies.

De Amerikaanse megabank JPMorgan Chase heeft in het derde kwartaal een verrassend verlies geleden van 380 miljoen dollar, wegens een afschrijving van ruim 9 miljard aan juridische kosten in verband met de nasleep van de financiële crisis. Het is het eerste kwartaalverlies sinds 2004 bij de grootste bank van de VS.

Dat heeft JPMorgan gisteren verklaard bij de aftrap van het cijferseizoen van de Amerikaanse banken. De topbank, die wordt achtervolgd door onderzoeken naar zijn praktijken tijdens en sinds de crisis, heeft in totaal 23 miljard dollar opzijgezet voor proceskosten en schadevergoedingen, bleek bij de presentatie van cijfers over de periode van juli tot en met september. Die pot is in het derde kwartaal aangevuld met 9,2 miljard.

Jamie Dimon, de bestuursvoorzitter van JPMorgan die de bank zonder grote kleerscheuren door de crisis loodste, waarschuwde dat de kosten nog kunnen oplopen. Het is „redelijkerwijs mogelijk” dat er nog zo’n 6 miljard bij de juridische reserves moet.

Het kwartaalverlies bij JPMorgan markeert het einde van een ongebroken reeks kwartaalwinsten voor het bedrijf onder Dimon. Sinds zijn aantreden als topman in 2006 noteerde hij nooit een kwartaalverlies – een nagenoeg unieke prestatie aan Wall Street tijdens de crisis. De staat van dienst van de uitgesproken bankdirecteur heeft de afgelopen twee jaar echter een deel van zijn glans verloren, wegens een groeiend aantal aanklachten door de Amerikaanse overheid en toezichthouders in de VS en elders.

Zo is JPMorgan in onderhandeling met het Amerikaanse ministerie van Justitie over een schikking naar aanleiding van beschuldigingen dat het klanten misleidde bij de verkoop van beleggingen met riskante hypotheken als onderpand. Die schikking zou kunnen oplopen tot 11 miljard dollar. In september betaalde JPMorgan een boete van ongeveer 1 miljard dollar wegens een speculatief miljardenverlies van een handelaar in Londen, bekend als de London Whale, heeft de reputatie van het bedrijf als een van de best bestuurde banken van het land aangetast.

Afgezien van de juridische miljardenpost liep de omzet van JPMorgan in het derde kwartaal met 2 miljard dollar terug ten opzichte van dezelfde periode een jaar geleden, tot 23,9 miljard. De terugloop weerspiegelt een aanzienlijke daling in het aantal hypotheken dat in de periode is afgesloten door Amerikaanse klanten, wegens een stijging van de rentetarieven.

De omzetdaling bij de grootste Amerikaanse bank is mogelijk toonaangevend voor de resultaten van de Amerikaanse banken in het derde kwartaal. De rentestijging wordt gezien als tegenwind voor de banken, wegens de invloed op de hypotheekmarkt en de obligatiemarkt.

Zo had ook Wells Fargo, in omvang de vierde bank van de VS, last van de lagere vraag naar hypotheken. De grootste hypotheekverstrekker op de Amerikaanse markt profiteerde de afgelopen jaren van forse vraag naar herfinanciering. Maar in het derde kwartaal sloot de bank slechts 80 miljard dollar aan hypotheken af, meldde het bestuur gisteren – veel minder dan de 139 miljard dollar van een jaar geleden, en voor het eerst in twee jaar minder dan 100 miljard.