Apps voor oma

Technologie

Carola Houtekamer Apps om medicijnen op tijd te slikken, lepels tegen trillende handen. Waar is de technologie die de ouderdom omarmt?

Vriendschapsverzoek op Facebook van mijn oma van 88. Alle kleinkinderen dolenthousiast: welkom oma! Leuk! En oh, haha, uw geboortejaar staat per ongeluk op 1988! Maar oma post niks. Bij de koffie: „Ik heb alleen maar Facebook om Candy Crush Saga te spelen.” En, smaalt ze, „je denkt toch niet dat ik mijn échte leeftijd op Facebook ga zetten?”

Oma is hartstikke tech savvy. Ze haalde als eerste van de familie een robot in huis om het gras te maaien en zit regelmatig in vijf spelletjes Wordfeud tegelijk op de iPad. Inclusief vijf chatgesprekken, die ze bijhoudt met haar vingers, krom van decennia koken, schrobben en breien. Oma houdt van haar iPad om de mogelijkheden van de iPad zelf: chatten, videoskypen, spelletjes spelen, foto’s van achterkleinkinderen becommentariëren.

Wat is dat toch met al die goedbedoelde health & wellness-tech voor ouderen? Het is allemaal juist zo anti-ouderdom. Racegames die het werkgeheugen verbeteren, apps om medicijnen op tijd te slikken, slimme lepels tegen trillende handen, wendbare scootmobiels, robotknuffels tegen de eenzaamheid. Allemaal goed en nuttig, natuurlijk – wat weet ik nou van het verdriet van ouder worden? Maar waar is de technologie die de ouderdom omarmt? Die de mooie kanten van die leeftijd benadrukt, in plaats van enkel de lelijke kanten wegpoetst? Kinderen geven we toch ook niet alleen maar educatieve 3D-puzzels? Die laten we met modder en bakjes kliederen omdat dat leuk is.

Bij Waag Society in Amsterdam wilden ze ook „voorbij de valsensoren”, zegt ‘creative director’ Dick van Dijk. Het kunst- en technologie-instituut bedacht daarom met Scandinavische universiteiten een paar hele leuke iPad-spelletjes onder de naam Storyville. Ze staan sinds kort in de iTunes store en je kunt ze met de hele familie spelen, inclusief oma. De leukste is Photobluff. Je laadt familiefoto’s uit de oude doos in, en Photobluff kiest er een uit waar iedereen een verhaal over moet vertellen. Maar wie vertelt de juiste versie en wie bluft? Stiekem had Van Dijk natuurlijk wel een doel: bestaande relaties van ouderen versterken, door met elkaar over herinneringen te praten. En dan zo dat niet alleen de kinderen interesse in oma moeten tonen, maar oma ook in de kinderen. Maar vooruit, het gaat bij de spelletjes van Storyville vooral om de lol.

Het Nederlandse Fietslabyrint is ook grappig. Op de hometrainer kun je voor een groot scherm fietstochten langs het Gardameer of de molens van Schiedam maken. Onderweg mag je op een paar punten zelf kiezen of je links- of rechtsaf wil. Maar ook hier geldt het onderliggende ontwerpprincipe: hoe houden we oma fit? Hoog tijd voor ontwerpers om oma minder als een gezondheidsprobleem te zien dat een oplossing behoeft, en meer als iemand met een bak ervaring die een zinvol en plezierig leven wil leiden. Wat vinden oma’s en opa’s van 88 nou doorgaans leuk? In familiestambomen neuzen. Romans en geschiedenisboeken lezen. Jamrecepten vinden. Breipatronen uitwisselen. Oude klasgenoten opsporen. Ansichtkaarten schrijven. Over het nieuws en de oorlog praten. Gezelschapsspelletjes doen. Sleutelen. Samen koffie drinken. Het leven van de kleinkinderen volgen. Foto’s kijken. Wijze adviezen geven. Maak daar dan supertoegankelijke apps en apparaten voor.

Een begrijpelijke geneaologie-website. Sociale netwerksites als het Britse Southwark Circle waarop je hobby’s kunt delen en afspraakjes met gelijkgestemden uit de buurt kunt maken. Een simpele ‘vraag het oma’-app, waarop je als bejaarde huishoud- en zingevingsvragen kunt beantwoorden van onnozele jonkies. Fysieke Halma- en Mens Erger Je Niet-borden voor op tafel die ook op afstand te spelen zijn. Ik ga ze wel kopen voor haar verjaardag.

Maar oma: als u foto’s van ons dagelijks leven wilt bekijken, moet u toch echt gewoon op Facebook.