Afrikaanse Unie tegen Strafhof: zittende leiders niet berechten

De Afrikaanse Unie roept het Internationaal Strafhof op zittende leiders niet langer te vervolgen. Dat heeft de Ethiopische minister van Buitenlandse Zaken vanochtend verklaard tegenover de BBC. Binnen de Unie lijkt niet langer genoeg steun om alle banden met het Strafhof te verbreken.

De Keniaanse president Uhuru Kenyatta (tweede van links) tijdens een zitting van het Strafhof in 2011. Foto AFP / Bas Czerwinski

De Afrikaanse Unie (AU) roept het Internationaal Strafhof op zittende leiders niet langer te vervolgen. Dat heeft de Ethiopische minister van Buitenlandse Zaken vanochtend verklaard tegenover de BBC. Binnen de Unie lijkt niet langer genoeg steun om alle banden met het Strafhof te verbreken.

De leden van de AU overleggen dit weekend in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba over hun opstelling tegenover het Strafhof. Aanleiding is de lopende rechtszaak tegen de Keniaanse president Kenyatta en zijn vicepresident Ruto. Zij werden eerder dit jaar gekozen terwijl ze door het Strafhof al waren aangeklaagd wegens misdaden tegen de menselijkheid. Omdat het Strafhof de zaken doorzette, zegde Kenia zijn lidmaatschap op.

De AU zal het Strafhof vermoedelijk later dit weekend oproepen de aanklachten tegen Kenyatta en Ruto, evenals die tegen de Soedanese president Omar al-Bashir, te laten vallen. Kenyatta en Ruto worden vervolgd voor hun rol in het geweld rond de verkiezingen in 2009, waarbij meer dan 1100 doden vielen. Bashir is aangeklaagd voor genocide en misdaden tegen de menselijkheid in Darfur, waar honderdduizenden doden vielen. De president van Soedan is overigens nog niet gearresteerd.

Update 17.30 uur: De Afrikaanse Unie heeft nu, zoals vanochtend aangekondigd, inderdaad gezegd de vervolging en berechting van zittende staatshoofden door een internationaal tribunaal niet langer toe te willen staan. Dat werd gezegd na afloop van de eerste dag van besprekingen tussen de staatshoofden van de lidstaten van de AU. Plannen om de banden met het Internationaal Strafhof helemaal door te snijden, kregen zoals verwacht te weinig steun.

De uitvoerende raad van de AU liet ook weten de aanklachten de aanklachten van het ICC tegen Kenyatta “volledig onaanvaardbaar” te vinden. De uitvoerende raad is van mening dat het ICC-proces tegen Kenyatta Kenia’s strijd tegen het terrorisme nadelig zal beïnvloeden. De raad stelt voor dat Afrika gevallen van genocide afhandelt in een door de AU gesteund hof en niet verplicht wordt zich tot het ICC te wenden.

Unie signaleert eenzijdige focus Strafhof op Afrika

In Afrika bestaat de indruk dat het Strafhof zich alleen wil bezighouden met oorlogen en conflicten op het Afrikaanse continent. Er lopen op dit moment onderzoeken naar genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden in negen Afrikaanse landen. Volgens de Ethiopische minister van Buitenlandse Zaken Tedros Adhanom Ghebreyesus neemt het Strafhof een “minzame” houding tegenover Afrika aan.

Van de 54 landen die lid zijn van de AU zijn er 34 ook lid van het Strafhof. Enkele prominente Afrikanen, onder wie voormalig secretaris-generaal van de VN Kofi Annan en Desmond Tutu, hebben zich recentelijk uitgesproken tegen opzegging van het lidmaatschap.

    • Pim van den Dool