Schuldplafond dwingt tot toenadering

Amerikanen geven de Republikeinen de schuld van de sluiting van de overheid, die inmiddels elf dagen duurt. De partij is nu op zoek naar een compromis.

De eerste sneeuw ligt bij een ingang van de Grand Canyon, die wegens de sluiting van de federale overheid is afgezet. Foto AP

Het mogen nog geen onderhandelingen heten, maar gesprekken zijn er wel. Gisteren praatten de Republikeinen voor het eerst sinds de sluiting van de Amerikaanse federale overheid gedurende anderhalf uur met president Obama over de impasse waarin de VS terecht zijn gekomen nu het zogeheten schuldplafond in zicht komt. Vanaf komende donderdag kunnen de VS niet meer lenen tenzij de partijen overeenstemming bereiken.

De gesprekken van gisteren leverden niets concreets op behalve de overeenstemming te blijven praten.

De Republikeinen, die elf dagen geleden aanstuurden op een sluiting van de overheid, zien inmiddels dat ze het gevecht niet kunnen winnen. „We kunnen niet strijden op twee fronten”, zei de Republikeinse leider John Boehner gisteren tegen zijn partijgenoten. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden weet dat vooral zijn partij in het land de schuld krijgt van de shutdown. De nieuwste crisis over het schuldplafond is er een te veel. Boehner wil nu deels toegeven aan president Obama: het schuldplafond mag zes weken verhoogd worden.

In die tijd kan ook naar een oplossing voor de overheidssluiting worden gezocht, zegt hij. Het is een compromisvoorstel waarop de Democraten voorzichtig positief reageerden. De hoogste economische adviseur van president Obama, Gene Sperling, zei gisteren dat het Witte Huis alle maatregelen toejuicht die voorkomen dat het land rekeningen niet meer kan betalen. Het voorstel vergt ook een concessie van Obama: hij moet onderhandelen met de Republikeinen terwijl er nog geen oplossing voor de sluiting is. Tot nu toe weigerde hij dat, omdat hij niet wilde toegeven aan „chantage”.

Voor beide partijen is de druk toegenomen om snel een oplossing te vinden. De sluiting van de federale overheid heeft tot een bureaucratische stilstand geleid. Ruim 800.000 federale ambtenaren zitten thuis. Nationale parken zijn gesloten. In bijvoorbeeld de afgelegen bergen van de Grand Canyon in Arizona wonen honderden federale parkmedewerkers, die nu geen geld krijgen. Ze zijn afhankelijk van donaties en voedselpakketten van charitatieve instellingen.

Een nieuwe crisis zou Obama’s tweede termijn verder ondermijnen. Economen zeggen dat het uitblijven van een oplossing Amerika in een diepe recessie zal storten. Mogelijk komt ook de kredietwaardigheid van het land in gevaar.

Obama wil dat koste wat kost voorkomen. Maar ook de Republikeinen hebben natuurlijk haast. Hun strategie was eerst om een nieuwe begroting pas goed te keuren als Obama zijn door de Republikeinen gehate zorgwet op de lange baan zou schuiven. Dit mislukte. De wet ging op 1 oktober in en Obama gaf ook nadien niet toe. De publieke opinie keerde zich niet tegen Obama, zoals de Republikeinen verwachtten, maar tegen henzelf.

Een peiling van bureau Gallup liet deze week zien dat de partij nog maar bij 28 procent van de Amerikanen geliefd is. Nooit eerder stond de Grand Old Party er zo beroerd voor. De interne kritiek neemt toe op de harde positie van Boehner, die zich liet intimideren door de radicale vleugel. „We namen een impopulair onderwerp [Obamacare, red.] en kwamen met een nog minder populaire oplossing”, sneerde de gematigde Republikeinse senator Lindsey Graham.

Inmiddels is het de Republikeinen allang niet meer om Obamacare te doen. Niemand heeft het daar nog over, en de partijtop komt nu met heel andere eisen: lagere belastingen en bezuinigingen – de oude thema’s waar de partij al jaren voor ijvert. Dat betekent dat de Republikeinen een uitweg zoeken die de schade beperkt.

    • Guus Valk