Jij bent borderliner, nee jij bent een narcist

Dara (19) in ‘Zembla’ (VARA) over vechtscheiden.

Wanneer het woord ‘vechtscheiding’ precies geïntroduceerd is, dat valt moeilijk te achterhalen, maar het leek er ineens te zijn. Ik ken geen pendanten ervan in andere talen – divorce battle klinkt minder grimmig. Nader onderzoek zou moeten uitwijzen of het fenomeen zich in Nederland relatief vaak voordoet en of het misschien te maken heeft met onze collectieve gemoedstoestand, die je nog steeds overspannen zou kunnen noemen.

Wie in ieder geval het hoofd koel hield in alle gesprekken met boze ex-partners en bezorgde hulpverleners was Hetty Nietsch, samensteller van een aflevering van Zembla (VARA) over dit onderwerp. De meeste ouders praatten onherkenbaar in beeld gebracht, maar de ster van de reportage, de 19-jarige Dara, keek recht in de camera, vol emotie en desondanks zeer beheerst.

Ze leed een tijdje aan depressies en voelt zich permanent bedreigd omdat haar ouders elkaar de tent uitvochten. De strijd gaat vaak over de vraag waar de kinderen moeten verblijven. De ouders die aan het woord komen menen zonder uitzondering dat hun kinderen het prettig vinden dat er om hun gunsten wordt gedongen. Wie wil dat immers niet?

Justine van Lawick, klinisch psycholoog die in Haarlem probeert ontspoorde vechtscheidingen weer beheersbaar te maken, zegt de uitspraak dat een ouder alleen maar in het belang van het kind handelt, niet meer aan te kunnen horen. Ze geloven dat echt, ondanks evidente signalen van het tegendeel. Ook verwijt in nagenoeg alle gevallen de ene partner de andere psychische disfunctioneren volgens Van Lawick: „We horen het meest dat de moeder een borderliner is en de vader een narcist. Mij zegt dat niets, we gaan daar gewoon niet op in.”

Maar wat nu als er echt iets dergelijks aan de hand is? In RTL Late Night zat Harald Bakker uit Enschede aan tafel, voor wiens zaak Hart van Nederland (SBS6) al eerder aandacht vroeg. Zijn vrouw heeft geprobeerd hun kinderen en zichzelf te doden met een combinatie van alcohol en geneesmiddelen. Dat mislukte, maar zoon Mitchell kon niet met de herinnering en de angst leven. Op zijn 16de verhing hij zich.

Nu komt binnenkort moeder uit de tbs en zijn dochter Lisa is doodsbang voor haar. Ze willen een gebiedsverbod voor de moeder, maar kregen nauwelijks gehoor bij de autoriteiten. Daarna zochten ze de media op.

Het lijkt geen kwestie die je op televisie zou moeten willen oplossen. De misdaadexperts die in verband met het proces tegen Badr Hari bij Humberto Tan aan tafel zaten, meenden dat dit geen hopeloos probleem zou moeten zijn, als je de juiste stappen neemt.

Maar Peter R. de Vries zei nog iets anders. Hij wond zich op dat Justitie dit soort zaken minder serieus lijkt te nemen dan het gemor over een proefverlof van moordenaar Volkert van der G. Een kwestie van prioriteit, die met mediahypes te maken heeft. Als je wanhopig bent, is een poging om zo’n hype uit te lokken dus misschien wel de beste tactiek. Er zijn genoeg programma’s die happen.

    • Hans Beerekamp