Herstel huizenmarkt vooral in Londen

De Help to Buy-regeling helpt bij het kopen van een huis.

Fijn, vooral voor starters, maar het lost niet op dat er simpelweg te weinig aanbod is.

Premier Cameron in gesprek met huizenkopers, tijdens het begin van de Help to Buy-campagne deze week Foto Reuters

„Dit maakt de droom van een eigen huis werkelijkheid voor diegenen die anders buitengesloten zouden zijn.” Met die woorden introduceerde de Britse premier David Cameron eerder deze week de tweede fase van de Help to Buy-regeling: zijn regering staat garant voor 15 procent van de hypotheek van huizen tot 600.000 pond (708.000 euro).

Het moet ervoor zorgen dat starters makkelijker een huis kunnen kopen. Nu eisen Britse hypotheekverstrekkers, mede als gevolg van de kredietcrisis, vaak een aanbetaling van 20 procent, een bedrag dat de meeste beginnende kopers niet hebben. Met Help to Buy daalt de gemiddelde aanbetaling van 44.000 naar slechts 11.000 pond. „Ik wil niet de premier zijn die niets doet en zegt dat je alleen een flat of een huis kunt kopen als je rijke ouders hebt”, zei Cameron.

Er is kritiek: als er teveel starters – en andere kopers – op de regeling afkomen en de vraag naar woningen stijgt, zullen de huizenprijzen te snel stijgen. Daardoor zal de volgende groep starters moeilijker een huis kunnen kopen, en zal de kans groter worden dat de Britse huizenmarkt instort.

Minister van Handel Vince Cable had het over de kans op een „vastgoedzeepbel”: „We moeten niet het risico lopen van het vorige decennium, toen de huizenmarkt onbeheersbaar werd.” De Lagerhuiscommissie voor Financiën wees erop dat „fouten de markt kunnen verstoren en een bedreiging voor de financiële stabiliteit kunnen vormen”. En het Internationaal Monetair Fonds schreef in mei: „Deze maatregel kan tijdelijk het vertrouwen in de huizenmarkt herstellen, maar er is een risico dat – bij het uitblijven van voldoende aanbod – het resultaat uiteindelijk prijsstijgingen zullen zijn die het doel van toegang tot de ma rkt tegenwerken.”

Het grootste gevaar is dat Help to Buy wel de vraag vergroot, maar niet het aanbod. De eerste fase van de maatregel richtte zich daarom op kopers van nieuwbouwhuizen.In een half jaar werden er 15.000 nieuwe woningen besteld, vertelt Steve Turner van de Home Builders Federation, de belangenorganisatie voor de bouwsector: „De impact is enorm. Zo kunnen bouwbedrijven weer bouwen.”

Maar om aan de bevolkingsgroei te voldoen, zouden er jaarlijks in Engeland 220.000 huizen bij moeten worden gebouwd , een aantal dat „al decennia” niet wordt gehaald. „In 2007 kwamen we in de buurt met 170.000 nieuwe huizen”, zegt Turner.

„We hebben een chronisch probleem met aanbod”, zegt ook Bernard Clarke van de Council of Mortgage Lenders. „Het is daardoor moeilijk te voorspellen of Help to Buy wel een succes zal worden. Daarnaast speelt het vertrouwen van kopers in de markt mee, en of er voldoende betaalbare woningen zullen zijn.”

Dat vertrouwen lijkt er te zijn. De huizenprijzen stegen het afgelopen jaar harder dan de afgelopen vier jaar, zeker in Londen en het zuidoosten waar de stijging 10 procent was. Landelijk stegen de huizenprijzen in september met 6,2 procent ten opzichte van 2012 tot 170,733 pond gemiddeld. Maar dat is nog altijd lager dan 2007.

Daarom is Clarke ook niet zo bang voor een crash. Hij signaleert bovendien dat het herstel van de markt vooral plaatsvindt in Londen. „Maar zelfs daar zitten we op tweederde van de normale transacties, en leningen zijn gehalveerd ten opzichte van 2007. We zijn nog ver weg van een zeepbel.”

Dat denkt ook Richard Sexton, directeur van taxatiebedrijf e.surv: : „De huizenprijzen zijn inderdaad gestegen, maar als je de inflatie wegdenkt, is die stijging nog maar 2,3 procent. In Londen en het zuidoosten was er inderdaad een forse stijging, maar in de rest van het land zijn er gebieden waar de prijzen nog altijd dalen.”

Hij spreekt over een „natuurlijke dooi” van de markt waarbij Help to Buy „zou kunnen helpen om hypotheekverstrekkers aan te moedigen ook aan mensen buiten Londen te lenen”. „Er is een maximum van 600.000 pond gesteld. Een aanzienlijk bedrag. Overigens valt voor bepaalde delen van Londen die zes ton nog altijd onder startersprijzen.”

De regering heeft ten dele naar de kritiek geluisterd. Minister Osborne van Financiën heeft de Bank of England gevraagd om Help to Buy jaarlijks te beoordelen, in plaats van iedere drie jaar. De centrale bank zal, indien nodig, het maximumbedrag van 600.000 pond kunnen verlagen of de prijsinflatie proberen te beperken.

Hypotheekverstrekkers zijn nog terughoudend. Alleen RBS en Lloyds Banking Group, beiden deels in overheidshanden, bieden hypotheken aan onder de nieuwe regeling. HSBC, de grootste lener, en Halifax volgen op een nader te bepalen tijdstip.

    • Titia Ketelaar