Zorgautoriteit in NRC: macht zorgverzekeraars leidt tot lagere kosten

Medisch personeel aan het werk in het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht. Foto ANP / Martijn Beekman

Zorgverzekeraars boeken door hun toegenomen macht grote successen met de beteugeling van de kosten in de zorg. Dat realiseren zij zonder dat er meer klachten komen over de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg.

Dat zegt Theo Langejan, bestuursvoorzitter van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De toezichthouder ziet grote besparingen in de fysiotherapie, geneesmiddelen en sommige psychologische zorg, allemaal doordat de zorgverzekeraar hier aan de knoppen zit bij de inkoop. “Daar waar de zorgverzekeraar niet de regie voert, blijven de kosten stijgen”, zegt Langejan. Bij de inkoop van eenvoudige psychologische zorg daalden de uitgaven vorig jaar voor het eerst in twaalf jaar, met 28 procent.

Bestuurders klagen over gedrag van zorgverzekeraars

De Nederlandse Zorgautoriteit constateert in haar vanmiddag gepubliceerde jaarrapport Stand van de Zorgmarkten (PDF) dat de helft van de kostenstijgingen in de ziekenhuiszorg veroorzaakt wordt door meer of duurdere behandeltechnieken per patiënt. Een kwart komt door hogere tarieven en een kwart door de toename van het aantal patiënten. “Eerdere cijfers wezen er ook al op dat vergrijzing niet de hoofdoorzaak is van uitgavengroei”, zegt de toezichthouder.

Ziekenhuisbestuurders klagen over onfatsoenlijk gedrag van zorgverzekeraars aan de onderhandelingstafel. Zij zouden te harde eisen stellen. Langejan begrijpt die klachten, maar wijst erop dat verzekeraars bewust macht is gegeven om namens verzekerden en patiënten goede en betaalbare zorg in te kopen.

“Het leidt natuurlijk tot allerlei fricties. De toekomst van een ziekenhuis wordt steeds meer bepaald aan de onderhandelingstafel met de zorgverzekeraar. En dat was ook juist de bedoeling toen in 2006 het Nederlandse zorgstelsel werd gewijzigd.”

Wel is de NZa kritisch op de manier waarop verzekeraars met informatie omgaan. Verzekerden krijgen volgens de NZa “niet of nauwelijks” informatie over hoe zij te werk gaan bij het inkopen van zorg en bijvoorbeeld de selectie van ziekenhuizen. Om burgers te helpen bij hun keuze van zorgpolis of bijvoorbeeld ziekenhuis zouden verzekeraars “transparanter” moeten zijn.