‘Mijn ouders vertrouwen me’

Honderden meisjes lieten zich door een 48-jarige man op internet verleiden. Hoe (on-)gewoon is het dat meisjes erotische beelden maken?

Als volwassen man minderjarige meisjes verleiden of dwingen tot seksuele seksuele handelingen voor de webcam, en soms tot afspraakjes – dat is misbruik. Het nieuws van gisteren over de praktijken van een 48-jarige man in Cuijk, die op die manier bijna driehonderd meisjes zou hebben misbruikt, roept dan ook verontwaardiging op. En vragen: hoe normaal is het eigenlijk dat pubermeisjes erotische foto’s van zichzelf op internet delen?

Wie naar aanleiding van het nieuws uit Cuijk jongeren aanspreekt, krijgt het volgende beeld. Zelf maken ze natuurlijk niet van die foto’s, maar hun leeftijdgenoten wél.

„Ik zag laatst nog een filmpje van een 13-jarig meisje, dat een deospuitbus in haar ding deed”, zegt de 19-jarige Kim. Ze vertelt het luchtig, alsof ze uitlegt wat ze vanavond gaat eten. En zo kent ze wel meer verhalen. Volgens haar gebeurt zoiets bij haar in de stad ‘vaak’. Ze noemt een jongen die uit is op wraak en een foto van zijn ex op Instagram plaatste. Meisjes die naaktfoto’s van zichzelf in de spiegel maken en naar jongens sturen. Die jongens sturen de foto’s door om op te scheppen.

„Een vriendin had naaktfoto’s naar haar vriendje gestuurd”, zegt de 14-jarige Iris, die met haar vriendinnen bij de McDonalds zit. Dat meisje was toen net 14, heel erg onzeker en verliefd, zegt Iris. „De vriend van het meisje zei tegen haar: als je niets stuurt, kan het niets worden. Want ik moet je eerst naakt zien.” Ze stuurde twee foto’s. „Eerst eentje met haar bh nog aan, waarop je ook haar hoofd zag. Zo kon ze bewijzen dat het háár lichaam was. Daarna stuurde ze een foto van haar naakte lichaam, zonder gezicht.” Zo probeerde ze zichzelf misschien te beschermen, denkt Iris. „Maar je zag natuurlijk dat dezelfde persoon op de foto stond.” De jongen stuurde de foto’s naar zijn vrienden en „inmiddels heeft iedereen op school ze gezien”.

Ken je iemand van wie naaktfoto’s zijn uitgelekt en doorgestuurd? Op die vraag antwoordden alle jongeren tussen de 12 en de 20 die werden aangesproken in de Amsterdamse Kalverstraat hetzelfde: ja. Maar zelf zulke foto’s maken en rondsturen? „Dat zou ik nooit doen”, zeggen ze allemaal. Waarom anderen het wel doen, weten ze wel. „Die meisjes zijn naïef en onzeker”, zegt Kim. „Ze zijn op zoek naar aandacht.”

Zelf kent ze ook wel ‘types van wie je zoiets verwacht’. „Van die meisjes die rechtop gaan staan als ze een jongen zien. Als een viezerik schatje tegen ze zegt, vatten ze dat gelijk op als een compliment.” Het gebeurt bij jongeren uit gebroken gezinnen of bij meisjes die streng zijn opgevoed, denken de meiden in de McDonald’s. „Dan ga je júíst grenzen opzoeken.”

Wildvreemde mannen volgen ze op Twitter

Op Instagram plaatsen Iris en haar vriendinnen foto’s van zichzelf. „Selfies!”, lachen ze. Of plaatjes van leuke dingen die ze met vriendinnen doen. Onder die foto’s reageren weleens vreemden. „Die zeggen dan: ‘hey mooierd’ of dat ik cute ben.” Op Twitter worden ze soms gevolgd door wildvreemde mannen. Rare reacties negeren ze, of ze blokkeren degenen die ze plaatsen.

Jannet is moeder van Anouk (14 jaar). Ze heeft haar dochter gistermiddag nog een krantenartikel laten lezen over de zedenzaak. „Pas goed op, let op met wie je in contact komt”, zei ze tegen haar dochter. Maar ze voelt zich ook machteloos. „Wat kun je doen, behalve je kind waarschuwen?” Jannet heeft zelf geen Facebook-account en weet ook niet hoe ze de Instagram-foto’s van haar dochter kan bekijken. Als Anouk vertelt over de naaktfoto’s die ze van meisjes op school heeft gezien, is haar moeder verbaasd. „Ik wist dit echt niet. Ze heeft het waarschijnlijk niet verteld omdat ze bang is voor mijn reactie.”

Geen van de meisjes op straat heeft thuis ooit een gesprek gehad met ouders over hun online activiteiten en de ouders lijken hun eigen kinderen blindelings te vertrouwen. „Mijn ouders denken toch dat ik niets raars doe”, zeggen de meesten. Of: „Ze vertrouwen me.”

Hoewel de meisjes zeggen dat ze nooit een gesprek aangaan met een vreemde jongen op sociale netwerken, hebben de jongens andere ervaringen. Een 17-jarige jongen die zich Chuckie noemt, stuurt regelmatig berichten op Facebook naar meisjes die hij niet kent. ‘Ik wil je beter leren kennen’, zegt hij dan. Daarna vraagt hij haar telefoonnummer, zodat hij een Whatsapp-chat met haar kan beginnen. Daar vraagt hij het meisje of ze een naaktfoto kan sturen. „Vervolgens speel je gewoon dat je verliefd bent en zeg je dat je haar leuk vindt. ” Op deze manier is hetvolgens Chuckie al gelukt om van vijf meisjes naaktfoto’s te krijgen.

    • Romy van der Poel
    • Maral Noshad Sharifi