Het kolonialisme van Google en Facebook op een oude landkaart

Alleen de legenda van deze landkaart verraadt dat hij niet van gisteren is. Per land is in kleur aangegeven welke website het meest bezocht is, maar veel variatie zit daar niet in. Facebook en Google zijn de wereldspelers van 2013, en in het kader daarvan kozen de makers voor een op kolonialisme geïnspireerde vormgeving.

Die makers zijn Mark Graham en Stefano De Sabatta van het Oxford Internet Instituut. De kaart heet Age of Internet Empires, vernoemd naar het historische computerspel Age of Empires. Ze gebruikten voor de kaart data van Alexa, een bedrijf dat bezoek aan websites analyseert. Leuker dan de rode en blauwe landen zijn de landen in een andere kleur:

  • Rusland surft het meest naar Yandex, een Russische zoekmachine. Het is de op drie na grootste zoekmachine ter wereld met meer dan 50 miljoen gebruikers per dag. Onze correspondent Thalia Verkade legt uit waarom Yandex zo populair is:

“Yandex is van oudsher beter met de Russische taal. Het Russisch kent vele naamvallen, en Google had daar moeite mee. Het is historisch zo gegroeid. Verder is Yandex meer dan een zoekmachine. Ze hebben bijvoorbeeld ook een heel goed navigatiesysteem, Yandex Maps. Om markt te winnen in Turkije, hebben ze onlangs de steden Ankara en Istanbul heel gedetailleerd in kaart gebracht.”

  • In China is Baidu de meest bezochte site. Baidu is internetbedrijf met onder meer een zoekmachine en encyclopedie. Facebook is in China verboden. Google is de derde zoekmachine - om blokkering te omzeilen staan de servers in Hong Kong.
  • Palestina surft het meest naar AlWatan Voice, de site van een Palestijns persbureau.

De witte landen zijn landen waar geen informatie over is: zoals de geïsoleerde landen Cuba en Noord-Korea.

Bekijk de kaart in detail door er met je muis over te bewegen.

Eerder al maakten ze een kaart waarbij de grootte van de landen is aangepast aan het aantal mensen dat gebruik maakt van internet. Mark Graham en Stefano de Sabbata

Kritiek op de macht van Google en Facebook

Verschillende denkers over internet waarschuwen voor het gevaar van machtige, grote internetbedrijven, zoals Rebecca MacKinnon. Geloofde zij tien jaar geleden nog dat internet een democratiserende werking heeft omdat informatie altijd en overal voor iedereen toegankelijk is, inmiddels is ze daarop teruggekomen. In een interview in The Atlantic naar aanleiding van haar vorig jaar verschenen boek boek Consent of the Networked, zegt ze dat we niet kunnen aannemen dat internet “zich niet altijd beweegt in een richting die samengaat met democratie”.

“It depends on how the technology is structured, governed, and used. Governments and corporations are working actively to shape the Internet to fit their own needs. The most insidious situations arise when both government and corporations combine their efforts to exercise power over the same people at the same time, in largely unconstrained and unaccountable ways. This is why I argue that if we the people do not wake up and fight for the protection of our own rights and interests on the Internet, we should not be surprised to wake up one day to find that they have been programmed, legislated, and sold away.”

Ook Evgeny Morozov, verbonden aan de Stanford Universiteit in Californië, was ooit een vrolijke internetoptimist. Maar hij kreeg zijn bedenkingen. Precies op het moment dat de Arabische Lente als ‘Facebookrevolutie’ werd bestempeld, publiceerde hij een boek waarin hij het Facebook-optimisme stelselmatig ontkracht. Nu schrijft hij artikelen (geregeld in NRC Handelsblad) en boeken over het gevaar van de macht van grote internetbedrijven.

Zie hier een aflevering van Tegenlicht over Morozov.