Een zee van opgestoken armen

Het Belgische dancefestival TomorrowLand is geëxporteerd naar de VS en is daar een groot succes. Reportage vanuit de heuvels bij Atlanta, Georgia. „Dit is zoveel beter dan de werkelijkheid.”

Hoofdpodium met The Book Of Wisdom op het festival TomorrowWorld in de heuvels bij Atlanta, Georgia, twee weken geleden Foto Drew Ressler / Rukes.com

Op een ranch in de heuvels bij Atlanta, Georgia, waar normaal gesproken paarden grazen, is een sprookjeswereld neergestreken. Tijdens het driedaagse dancefestival TomorrowWorld, twee weken geleden, is het publiek verkleed als smurf, indiaan, banaan of pinguïn. Mannen en vrouwen dragen goudlamé shorts, berenpoten, fluorescerende moonboots, hertengeweien of tepelstickers. En iedereen danst: de aap, de banaan, de dirndl, een bejaarde moeder met piercings en rollator, haar gebruinde dochter in regenboogbikini. In Nederland zijn we wel wat gewend op het gebied van feestgedrag, maar de Amerikanen doen er nog een schepje bovenop.

TomorrowWorld is de Amerikaanse versie van het Belgische TomorrowLand waar jaarlijks 60.000 bezoekers vanuit de hele wereld op afkomen. De kaartjes zijn altijd binnen enkele minuten uitverkocht. Deze eerste Amerikaanse editie trok zo’n 50.000 danceliefhebbers, veelal studenten en werkende jongeren uit de middenklasse, uit Noord-Amerika, maar ook uit Israël, Brazilië, Zuid-Afrika en West-Europa.

Grootste troef van TomorrowWorld is de aankleding; niets wordt nagelaten om een exuberante stemming te creëren. Niet alleen is de complete infrastructuur inclusief decors – in 80 zeecontainers – uit België geïmporteerd, zijn er speciale vloeren ontworpen en tijdelijke bruggen gebouwd, ook werden de acht podia, verspreid tussen 200 hectare heuvels, bossen en meren, versierd met boeddhabeelden, levensgrote waterlelies en psychedelische paddestoelen – en dat alles in de nostalgische barokstijl van de Efteling. Topstuk van het festival is het hoofdpodium, zo groot als een huizenblok (120 bij 30 meter), dat een boekenplank voorstelt. In het hart staat The Book Of Wisdom, een technisch hoogstandje opgebouwd uit wielen, gewichten en ledschermen. Vonkenregens sproeien, vuurwerk knettert, fonteinen spuiten, laserstralen fonkelen en watervallen stromen als het boek openslaat en de menigte samenzweerderig toespreekt: „We need you. We need your energy to write the next chapter of the Book of Wisdom.

Jane uit Texas, dansend voor het podium, heeft tranen in haar ogen. „Ik kon de eerste minuten geen woord uitbrengen. Zo mooi vond ik het.”

Grote namen

Op het festival draaien zo’n driehonderd dj’s, en ze doen dat non-stop. Als Sander van Doorn klaar is, springt Nicky Romero op het podium, zodat niemand op het idee komt om weg te lopen. Alle grote namen uit de dance zijn verzameld: Afrojack, Armin van Buuren, Chuckie, David Guetta, Calvin Harris, Steve Aoki. Nederlandse dj’s bezetten een groot deel van het programma, met Tiësto als favoriet, blijkt uit shirts met de opdruk ‘Lick My Tiësticles’.

De sterren op het hoofdpodium veroveren hun publiek allen met dezelfde aanpak: ze combineren de beats en gierende zaagtandklanken van de dance met flarden uit popliedjes. Want al staat de dj moederziel alleen achter zijn knoppen, de stemmen van Chris Martin (Coldplay), Rihanna, Lana Del Rey en Michael Stipe (R.E.M.) waaien over het veld. En het werkt. De aanhang komt aangerend en begint meteen te springen. De menigte verandert in een zee van opgestoken armen – al dan niet afgedwongen door de niet al te zachtzinnige dj: ‘Let me see your fucking hands!’

Blauw-roze tutu

Op zaterdagmiddag zit Bryan (21), uit Houston, in de zon te ontbijten met Belgische wafels. Hij draagt een blauw-roze tutu over zijn korte broek, om zijn pols zit een dikke kluwen kralenbandjes. „Ik geniet van elke minuut”, zegt hij. „De mensen zijn zo aardig, iedereen danst met iedereen en is enthousiast. Gister zei iemand tegen me ‘Wat staat die tutu je geweldig, voor een hetero’, waarop ik zei: ‘Ik ben homo’. Maar dat maakte niets uit, de sfeer is open, voor ras of seksuele geaardheid. Alles mag en kan hier. Ik zie nu al op tegen mijn werk, volgende week.” Hij gebaart om zich heen. „Dit is zoveel beter dan de werkelijkheid.”

Zijn zwager Thomas (28), uit San Francisco, is vaste bezoeker van dancefestivals als Ultra en Electric Daisy Carnival. Hij wijst naar de plastic paddestoelen en zegt: „De aankleding, het geluid, de lichtshows, alles is hier het beste van het beste. Een festival als Ultra is een samenraapsel van podia, waarop van alles gebeurt. Hier is eenheid, door de aankleding en door de sfeer.” Hij verheugt zich op het optreden van de Nederlandse dj Armin van Buuren. „Armin is een levende legende”, zegt hij. „Hij heeft de trance uitgevonden.”

Het is een opmerkelijke historische kronkel. Volgens jonge Amerikanen komt ‘electronic dance music’ (EDM) uit Europa, hoewel de muzieksoort midden jaren tachtig ontstond in Amerikaanse steden als Chicago en Detroit. Terwijl West-Europa begin jaren negentig een dancerevolutie meemaakte, leidde het genre in Amerika een ondergronds bestaan. Zo’n vier jaar geleden werd het Amerikaanse publiek eindelijk wakker. Dat gebeurde toen Europese dj/producers als David Guetta, Calvin Harris en Afrojack zich gingen bemoeien met liedjes van popmuzikanten als Black Eyed Peas, Britney Spears en Madonna. Die samenwerkingen leverden niet alleen hits op, maar ook een nieuwe aandacht voor elektronische dance.

De Amerikaanse dj/producer Steve Aoki, die tijdens zijn optredens graag taarten in het gezicht van de fans duwt – vandaar de spandoeken ‘Cake Me’ – werkt zo’n twaalf jaar als dj. Een paar jaar geleden merkte hij dat de vraag toenam; inmiddels geldt Aoki als de best betaalde dj van Amerika. Op TomorrowWorld trad hij meerdere keren op, onder andere met de Nederlander Afrojack – als ‘Afroki’. „De eerste jaren was de elektronische dansmuziek nog obscuur”, zegt hij. „Via een vriend van een vriend moest je erachter komen waar een feest werd gehouden. Dat het langzaamaan populairder werd, was het gevolg van de groeiende festivalcultuur. Dance moet je live ervaren, het is niet geschikt voor de radio. Daarom hielp het dat er steeds meer festivals werden georganiseerd.” Toch ziet hij nog verschil tussen de waardering in Amerika en die in West-Europa. „In Amerika valt deze muziek onder jeugdcultuur, terwijl het in Europa, en zeker in Nederland, gewoon tot de algemene cultuur hoort. Bij jullie zie je ook mensen van twintig, dertig, veertig op dancefestijnen. Iedereen is geschoold in de muziek. Daarvoor is het bij ons nog te pril.” De groeiende interesse voor EDM levert sterren op als Tiësto en Afrojack. Maar ook minder bekende Nederlanders krijgen een kans. Joris Voorn (36), die al zo’n vijftien jaar muziek maakt, laat zaterdag zijn zachtaardige technobeats golven door een volgepakte tent. „Mijn stijl wordt hier beschouwd als ‘underground’”, zegt hij na afloop, „want ik maak geen gebruik van de bekende trucs uit de hitparadedance. Door de interesse in de grote Nederlandse namen komen de alternatievere dj’s ook in beeld. Maar ik neem niet alles aan, Europa is net zo goed belangrijk voor me.” Hij staat op. „Ik moet naar het vliegveld. Ik heb zo nog een optreden in Miami.”

Drugs

Nu dance is uitgegroeid tot een bloeiende bedrijfstak – goed voor een jaarlijkse omzet van 4,5 miljard dollar – is het de vraag hoe men omgaat met dat ene specifieke aspect van de partycultuur: drugs. Ondanks de in Amerika heersende ‘war on drugs’ speelt xtc een rol in de scene. Dat blijkt uit de vele verwijzingen naar ‘Molly’ – de codenaam voor xtc – in liedjes. In Molly, van de in Florida gevestigde Fransman Cedric Gervais, zegt een dringende stem: ‘I’ve been looking for Molly, where can I find Molly, I love her, I can’t dance without her’. Het is een van de lijfliederen op TomorrowWorld.

Net als op Nederlandse festivals geldt hier een ‘zero tolerance’-beleid, met sanctie van boetes en arrestatie. De tassen worden gecontroleerd en drugshonden worden ingezet. Op de tweede dag moet het publiek niet alleen de tassen openhouden, maar ook de schoenen uitdoen. „De honden vonden zoveel in de schoenen”, zegt een beveiliger, terwijl hij een sneaker ondersteboven houdt, „dat we ze nu zelf vast leegschudden.”

Sinds begin dit jaar zijn zeven mensen op Amerikaanse festivals overleden aan de gevolgen van xtc. TomorrowWorld heeft een primeur: een kraam van de organisatie DanceSafe waar bezoekers informatie krijgen over seks, drank en vooral drugs. Wat is het effect van de verschillende drugs, wat is de juiste dosering en hoe zijn ze te combineren met alcohol? De aanpak is geïnspireerd op de Nederlandse stijl, waar op festivals en feesten al lang voorlichting wordt gegeven. Misschien heeft ook de leeftijdsgrens – eenentwintig jaar en ouder – een rol gespeeld, maar op TomorrowWorld zijn afgezien van 19 verzwikte enkels geen ongelukken gebeurd.

Of het publiek nu wel of niet de effecten van ‘Molly’ ondergaat, de sfeer wordt steeds uitbundiger en inniger: iedereen geeft ‘high fives’ en omhelst elkaar. Zaterdagavond, als Afrojack zijn daverende hits draait op het hoofdpodium, zwaaien bloedrode zoeklichten langs de fonteinen, de watervallen, de vlammenwerpers. De boekenplank verandert in een burcht, belegerd door springende, slalommende dancefans met hun zwaaiende vlaggen.

De knallende beats ondertussen, golven over de heuvels, over de bomen, over de speciaal aangelegde bruggen, verder de Amerikaanse staten in.