‘Als ik met vader speel, luistert moeder mee’

violiste die met familie en vrienden een cd met concerten van Bach uitbrengt.

Foto Harald Hoffmann / Decca

De laatste keer dat Janine Jansen breeduit in de publiciteit kwam, was net na haar rentree in het muziekleven. Voorbij was de veelbesproken burn out, zo indrukwekkend aangekondigd in de Paul Cohens docu Janine (2010). De nieuwe Janine ging het rustiger aandoen. En ja, dat lukte. In een Utrechts leenappartement, achteroverleunend met een koffie verkeerd, lacht ze erom. „Ik doe zo’n beetje een derde minder dan voorheen. Tachtig concerten per jaar, met langere periodes vrij. Dat voelt goed.”

Op dit moment is het druk. Concerten, de nieuwe cd. Maar in november is de agenda vrijwel leeg. „Dan ben ik drie weken op één plek, thuis. Dat is voor mij nog steeds heel raar. Ik moest het leren; de flow van werken en iets moeten, vind ik fijn. Als er dan opeens niks moet, kun je in een gat vallen. Maar nu zie ik er naar uit.”

Die tachtig concerten selecteert Jansen in overleg met haar agent, impresariaat Harrisson Parrott in Londen. Daar ligt ook de agenda van haar man, Daniel Blendulf (32). Na een carrière als cellist is die nu „een van de meest veelbelovende dirigenten van Scandinavië”, aldus zijn portfolio. „Als het kan, reis ik met hém mee”, zegt Jansen. Afgelopen zomer speelden ze voor het eerst samen: zij als soliste, hij als dirigent – in de luwte van de aandacht, op het Kullabygden Music Festival in het zuiden van Zweden. „ Ik dacht: waarom niet samen? We waren er wel gespannen over. Hoe is het samen op zo’n podium te staan en te repeteren met het hele orkest erbij? Maar tijdens repetities en concert voelde het juist heel natuurlijk en bijzonder. Toch gaan we er geen gewoonte van maken. Hij bouwt zijn dirigeercarrière net op, dan moet je niet werken als een soort getrouwd tandem.” Pas in 2015 spelen ze weer samen, in de wereldpremière van het vioolconcert Einsame Fahrt van Anders Eliasson.

De week tussen Kerst en Oud en Nieuw, de periode waarin ze de afgelopen tien jaar haar festival organiseerde, houdt ze voortaan vrij. „Het festival was sfeervol in die week: de vroege schemering, de glühwein. Maar het vergde óók een offer. Niet voor niets is iedereen dan vrij: het is een pauze die je nodig hebt. Ik geneerde me ook steeds meer om musici te bellen: kom je weer spelen dit jaar? Na tien jaar was het mooi.”

Haar nieuwste cd is gewijd aan Bach, alert begeleid door een klein ensemble waarin broer Maarten (cello) en vader Jan meespelen. Het programma bevat twee vioolconcerten, het dubbelconcert met hobo en twee sonates (BWV 1016-17), vader aan het klavecimbel. „Dat was een grote wens van me. Vooral in het duo-repertoire voel je echt: ik speel met mijn vader. Dat doet denken aan vroeger. Als ik met hem speel, luistert mijn moeder vaak mee. Zij zegt dan wel eens wat er anders zou kunnen of waar we op moeten letten. Sneller, hoger, zuiverder. Niet uit zichzelf hoor, zo is ze totaal niet! Ik vraag erom. Mijn moeder is een musicus met een hart: wat zij vindt en voelt is belangrijk voor me. Ze zingt niet meer professioneel. Wel zong ze op onze bruiloft; in een Bach-cantate met de hele familie en met Julian (Rachlin, haar vorige vriend) op viool. Dat was prachtig.”

Bach, zei Jansen al vaker, is „de ultieme componist – heerlijk om te spelen.” Ze knikt met een aarzeling. „Natuurlijk is dat zo. Maar als ik eerlijk ben: niet altijd. Bach is zo puur en duidelijk. Die fijne lijn in zijn muziek, die je ook gemakkelijk breekt. Bach spelen eist beheersing en rust, een in zekere zin introverte emotie. Terwijl je soms in een meer extraverte stemming bent. Dan gaat romantische muziek me makkelijker af.”

,,Ik ben nu 35. Dan ga je over alles nadenken. Wat zijn mijn horizonten, persoonlijk en artistiek? Ik vond het altijd goed als alles zo bleef als het was. Concerten geven en daar vol overgave instaan. Dat voel ik nog steeds wel, maar ik begin me óók af te vragen: is het genoeg? Je ontwikkelt je, en van daar uit zoek en vind je nieuwe wegen in het repertoire – de vioolconcerten van Brahms, Beethoven, Tsjaikovski... Ik vind dat ook geweldig om te doen maar wat zijn de uitdagingen? Wat wil ik nog meer? Een gezin? Waneer en hoe dan?”

Een vroege midlifecrisis? Lachend: ,,Nee, ik heb juist het idee dat ik laat ben met dit soort dingen, dat ik het eerder te druk had om er bij stil te staan. Maar het moet wel. Ik wil niet dat we hier over vijf jaar weer zitten en dat er dan niks is veranderd.”