Timmermans kiest juiste toon in diplomatieke rel Moskou

De arrestatie van een Russische diplomaat, zaterdag in Den Haag, heeft geleid tot een nieuwe aanvaring tussen Rusland en Nederland. Op hoge toon eiste de Russische president Poetin gisteren vanuit Bali dat Nederland opheldering verschaft en excuses aanbiedt, omdat het in strijd met het Verdrag van Wenen zou hebben gehandeld door Dmitri Borodin, tweede man van de Russische ambassade, thuis op te pakken en af te voeren.

Poetin heeft een punt. Het verdrag bepaalt immers dat diplomaten principieel en praktisch onschendbaar zijn. Daar is een reden voor. Het verdrag, getekend in 1961, het jaar dat de Berlijnse Muur werd gebouwd, maakt het mogelijk altijd met elkaar in gesprek te blijven, zelfs in oorlogstijd. Ambassades moeten daarom ongehinderd hun werk kunnen doen, zo is het bijvoorbeeld verboden om in de diplomatieke postzak te kijken. Bij die onschendbare status hoort ook dat diplomaten niet vervolgd worden, noch onder arrest geplaatst. Ook particuliere woningen zijn immuun.

Het is wel de vraag op welke feiten Rusland zich baseert. Het beeld is nog niet compleet, maar de contouren zijn helder. De Haagse politie greep in op verdenking van kindermishandeling, na ongeruste telefoontjes van buren. Kort daarvoor had Borodins vrouw in dronken staat elders in Den Haag met haar auto een aantal geparkeerde auto’s beschadigd.

Wist de politie dat Borodin diplomaat is? Zo nee, dan is sprake van een begrijpelijke dwaling. Zo ja, dan heeft ze vermoedelijk een blunder begaan. Een diplomatieke status kan geen excuus zijn voor kindermishandeling, maar dan nog waren er alternatieven geweest voor een arrestatie.

De onnodig felle reactie van Poetin toont aan hoe gevoelig de betrekkingen op dit ogenblik zijn, na een reeks incidenten, waaronder de arrestatie van Greenpeace-activisten en protesten tegen de Russische homowetgeving. Uitgerekend gisteren beantwoordde minister Timmermans van Buitenlandse Zaken Kamervragen, waarbij hij zich zeer bezorgd toonde over de mensenrechten in Rusland.

Nederland en Rusland hebben grote wederzijdse economische belangen. Maar het bilaterale Vriendschapsjaar, dat Rusland en Nederland binnenkort afsluiten met een bezoek van koning Willem-Alexander aan Moskou, is hoogst ongemakkelijk geworden.

Beide landen doen er verstandig aan nu eerst de feiten vast te stellen. Minister Timmermans beloofde gisteren de zaak uit te zoeken en excuus aan te zullen bieden als Nederland in strijd met het verdrag blijkt te hebben gehandeld. Dat is de juiste de-escalerende houding.