Nobelprijs scheikunde voor narekenen chemische reacties

De Nobelprijs voor Scheikunde 2013 is toegekend aan Martin Karplus (1930), Michael Levitt (1947) en Arieh Warshel (1940). Dat heeft het Nobelprijscomité zojuist bekendgemaakt. De drie onderzoekers ontwierpen computermodellen waarmee chemische reacties kunnen worden gesimuleerd.

(vlnr) Martin Karplus, Michael Levitt en Arieh Warshel, die binnenkort de Nobelprijs voor de Scheikunde in ontvangst mogen nemen. Foto AFP / Jonathan Nackstrand

De Nobelprijs voor Scheikunde 2013 is toegekend aan Martin Karplus (Amerikaans en Oostenrijks staatsburger, Université de Strasbourg/Harvard University, 1930), Michael Levitt (Amerikaans, Brits en Israëlisch staatsburger, Stanford University, 1947) en Arieh Warshel (Amerikaans en Israëlisch staatsburger, University of Southern California, 1940). Dat heeft het Nobelprijscomité zojuist bekendgemaakt. De drie onderzoekers maakten computermodellen waarmee chemische reacties kunnen worden gesimuleerd.

Twitter avatar Nobelprize_org Nobelprize_org 2013 #NobelPrize in #Chemistry awarded “for the development of multiscale models for complex chemical systems.”
Twitter avatar Nobelprize_org Nobelprize_org Martin Karplus, Michael Levitt, Arieh Warshel laid the foundation for powerful programs used to understand & predict chemical processes.

Onze wetenschapsredactie schrijft over het onderzoek van de drie dat ermee “veel meer inzicht is verkregen in wat er precies gebeurt tijdens chemische reacties”:

“Die verlopen in een fractie van een milliseconde. Hun methoden worden gebruikt bij het ontwerpen van medicijnen en katalysatoren.”

Scheikundigen maakten vroeger modellen van moleculen met behulp van stokjes en plastic balletjes. Vandaag de dag worden de modellen met de computer gemaakt. In de jaren zeventig legden Karplus (83), Levitt (66) en Warshel (72) de basis voor de computerprogramma’s die gebruikt worden om chemische processen beter te begrijpen en te voorspellen. Die computermodellen zijn van cruciaal belang gebleken voor de vooruitgang die in de hedendaagse scheikunde is geboekt.

Het werk van Karplus, Levitt en Warshel is volgens de Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen, die de Nobelprijs uitreikt, baanbrekend, omdat ze in staat waren de klassieke natuurkunde van Isaac Newton te laten samenwerken met de fundamenteel afwijkende quantumfysica. Eerder moesten wetenschappers kiezen tussen die twee. Aan de prijs is een som van acht miljoen Zweedse kronen (917 duizend euro) verbonden.

Maandag werd de Nobelprijs voor Geneeskunde toegekend aan de Amerikanen James Rothman en Randy Schekman en de Duitser Thomas Südhof. Zij kregen de prijs voor hun ontdekkingen op het gebied van hoe het belangrijkste transportsystemen in de cel werkt. Gisteren kregen de Belg François Englert en de Brit Peter Higgs de Nobelprijs voor Natuurkunde voor voor hun voorspelling, al in 1964, van het Higgsmechanisme en het bijbehorende higgsdeeltje. Morgen wordt de winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur bekendgemaakt, vrijdag de vredesprijs en maandag de economieprijs.

Dit bericht wordt momenteel bijgewerkt. Je kunt de pagina over een paar minuten nog eens verversen.

    • Anouk van Kampen