Musea en bibliotheken huren ambassadeur van Wikipedia in

De Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief hebben een Wikipedian in huis. Hij gaat helpen bij erfgoed digitaliseren.

Hay Kranen, sinds deze week Wikipedian in Residence bij de KB. Foto KB

Een brug slaan tussen de grootste collectie papieren erfgoed van Nederland en de online encyclopedie die iedereen mag aanvullen. Dat is de opdracht van de eerste ‘Wikipedian in Residence’ van Nederland. Vanaf deze week neemt Hay Kranen (1983) zijn intrek in de Koninklijke Bibliotheek (KB) en het Nationaal Archief (NA) in Den Haag. Tot juni 2014 is hij als ambassadeur van Wikipedia in dienst van de KB.

Kranen: „Wikipedia en de erfgoedinstellingen hebben dezelfde doelstelling. We willen allebei zo veel mogelijk mensen kennis laten nemen van beschikbare informatie. Ik probeer ervoor te zorgen voor dat de mensen binnen het instituut Wikipedia beter gebruiken en bewerken. Ook bekijk ik hoe kennis en ervaring van het instituut Wikipedia kunnen verbeteren.”

Met 500 miljoen unieke bezoekers per maand is Wikipedia één van de meest geraadpleegde bronnen ter wereld. Dat maakt het een interessante partner voor culturele instellingen. In 2010 verwelkomde het British Museum als eerste een Wikipedian in Residence. Sindsdien volgden onder andere het Paleis van Versailles, het Museum of Modern Art in New York en Museu Picasso in Barcelona. De Nederlandse culturele instellingen maken een inhaalslag. Dit najaar stellen ze vier Wikipedianen aan, voor drie projecten (zie kader).

Hoe betrouwbaar is een encyclopedie die constant door iedereen kan worden aangevuld? Projectcoördinator Olaf Jansen van de KB: „Wij zeggen: Wikipedia is een startpunt voor informatie. Check altijd aan de hand van de bronnen onderaan het artikel of je het eens bent met de informatie. Zolang wij dit duidelijk verkondigen, zien we geen risico in de samenwerking.”

Als huis-Wikipedian van het NA en de KB gaat Kranen cursussen en lezingen geven over gebruik van de online encyclopedie. Ook bekijkt hij hoe archiefmateriaal beter op Wikipedia kan worden ingezet. Hij gaat geen lemma’s aanpassen die volgens de erfgoedinstellingen onjuist zijn. Kranen: „Het is efficiënter als ik mensen motiveer om het zelf te doen.”

Uit zichzelf bereiken de instituten niet het kennisniveau en de interne voordelen die het project moeten opleveren, meent Jansen. Het aanstellen van een Wikipedian in Residence uit eigen gelederen zou bovendien kunnen leiden tot argwaan onder de Wikipedia-vrijwilligers. Jansen: „Door een lid van die gemeenschap naar ons te halen, wordt de onafhankelijkheid meer gewaarborgd.”

De laatste drie jaar werd Kranen al regelmatig uitgenodigd om de Wikipedia-mores aan erfgoedinstellingen uit te leggen. Wikipedia kent zijn eigen sociale codes. „De oudgedienden zijn heel snel met het aanpassen van nieuwe artikelen en het leveren van kritiek”, zegt hij. „Voor nieuwelingen is dat confronterend. Pas als je accepteert dat anderen jouw bijdrage bewerken, wordt het leuk om samen met anderen artikelen te schrijven.”

Kranen is sinds 2005 bij Wikipedia betrokken. Hij was onder andere bestuurslid van Wikimedia Nederland. In 2009 organiseerde hij Wiki Loves Art, een wedstrijd waarbij mensen foto’s van werken in musea konden uploaden. Kranen: „Toen ik begon, was er veel weerstand. De vrees bestond dat Wikipedia-gebruikers niet meer naar archief of museum zouden komen. Dat is helemaal omgeslagen. We zijn een gewilde partner geworden. We hanteren wachtlijsten voor archieven die afbeeldingen bij ons online willen zetten.”

    • Marjolein van Trigt