Merkel bouwt aan coalitie

Morgen praat de CDU met de Groenen over een mogelijke coalitie. Succes is zo goed als uitgesloten: Merkels partij houdt deze optie open om de SPD onder druk te zetten.

Angela Merkel en SPD-partijvoorzitter Sigmar Gabriel (rechts), op weg naar coalitiebesprekingen. Foto AP

Bondskanselier Angela Merkel (CDU) had vandaag alleen een ontmoeting met de Amerikaanse ex-president Bill Clinton op haar publieke agenda. Binnenskamers werkt zij gestaag door aan het bouwen van een nieuwe coalitie. Het komt er na de voor haar zo succesvol verlopen verkiezingen van 22 september op aan, dat de volgende regering gepresenteerd wordt als het kabinet dat op dit moment noodzakelijk is voor Duitsland.

Vorige week werden al sonderende gesprekken gevoerd met de meest waarschijnlijke coalitiepartner; de sociaal-democratische SPD, die met 25,7 procent van de stemmen de tweede grootste partij werd.

Maar een coalitie met de Groenen, die 8,4 procent van de stemmen kreeg, behoort ook tot de mogelijkheden. Althans: formeel. Morgen zullen delegaties van CDU/CSU en van de Groenen die mogelijkheid verkennen. Maar de algemene verwachting is dat men tot de conclusie zal komen dat deze coalitie uitgesloten is.

De nieuw gekozen fractievoorzitter van de Groenen, Katrin Göring-Eckard, zei vanochtend dat ze de gesprekken ingaat met een „open houding”, maar ook met „tamelijk veel scepsis”. En die heeft bijvoorbeeld te maken met de positie in het christen-democratische kamp ten aanzien van vluchtelingen. De minister van binnenlandse zaken, Hans-Peter Friedrich (CSU), heeft een oproep van de voorzitter van het Europees Parlement afgewimpeld om meer vluchtelingen op te nemen, na de ramp met de gezonken vluchtelingenboot afgelopen week bij het Italiaanse eiland Lampedusa. In plaats daarvan voert Friedrich campagne om harder op te treden tegen de zogeheten ‘armoedemigranten’ uit Roemenië en Bulgarije. Göring-Eckard wijst die harde lijn af.

Binnen de CDU/CSU houden de conservatieven grote afkeer van de Groenen. Dit vooral vanwege gezinspolitieke dossiers als het homohuwelijk (waar de Groenen voor zijn) en de zorgpremie voor niet-werkende moeders (waar de CSU voor is). Maar er zijn ook strategen die de optie van samenwerking met de Groenen openlaten om de SPD onder druk te kunnen zetten. Een derde groep, met bijvoorbeeld milieuminister Peter Altmaier (CDU), streeft oprecht naar die groene coalitie om inhoudelijke redenen. Een kleine coalitiepartner levert de CDU/CSU bovendien een gerieflijkere positie op bij de verdeling van ministersposten.

Partijleider Merkel houdt, zoals gebruikelijk, alle opties open door te zwijgen. Maar de CSU, de katholieke Beierse zusterpartij van de CDU, blokkeert een coalitie met de Groenen. CSU-leider Horst Seehofer deed dat door uit te school te klappen over een informele sessie die hij vrijdag heeft met Merkel en de SPD-partijvoorzitter Sigmar Gabriel. Daarmee wilde Seehofer maar aantonen dat de gesprekken morgen met de Groenen een formaliteit zijn.

Gabriel probeert niet al te snel op de christen-democratische avances in te gaan. Maar dwars daar doorheen begon de conservatieve vleugel van de partij dit weekend al met het opeisen van de zware post Financiën voor de SPD. De partijleiding probeert dat geluid zo snel mogelijk onschadelijk te maken. Al was het maar omdat de linkervleugel van de partij, die zwaar gekant is tegen de ‘Grote Coalitie’, mort. De SPD, zo heet het, moet niet ondergeschikt gemaakt worden aan de carrières van enkele partijbonzen.