Hennis zegt ‘sorry’ tegen Indonesië voor blokkade verkoop Leopards

Minister Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie, VVD) heeft vanochtend excuses aangeboden aan haar Indonesische collega Purnomo Yusgiantoro voor de manier waarop de Tweede Kamer vorig jaar de verkoop van Leopard-tanks blokkeerde. „Ik heb gezegd dat het mij spijt wat er is gebeurd”, zei Hennis op een persconferentie in Jakarta. Hennis: „Dit zijn geen formele excuses namens de regering. Niemand hoeft officiële excuses aan te bieden voor besluiten die democratisch tot stand zijn gekomen. Wel kan ik persoonlijk sorry zeggen. De manier waarop de discussie verliep, was niet gerechtvaardigd gezien de relatie met Indonesië. Ik zou niet willen dat dit nog een keer gebeurt.”

Hennis zei te hopen dat de Nederlandse en Indonesische strijdkrachten nauwer kunnen samenwerken omdat Nederland en Indonesië „twee gelijkgestemde landen en dus perfecte partners” zijn. In juni gaf het kabinet zijn fiat voor verkoop aan Indonesië van fregatten en wapensystemen ter waarde van 345 miljoen euro. De fregatten worden gebouwd door de Nederlandse scheepsbouwer Damen.

Vorig jaar wilde Indonesië voor circa 200 miljoen euro overtollige Leopardtanks van Nederland kopen. De toenmalige minderheidsregering van VVD en CDA was voorstander. Een Kamermeerderheid van PVV, PvdA, SP en GroenLinks was tegen. Frans Timmermans (toen Kamerlid, nu minister van Buitenlandse Zaken) zei dat de PvdA-fractie niet overtuigd was dat de tanks niet gebruikt zouden worden tegen de eigen bevolking in onrustige gebieden als Papoea. Toenmalig minister Hillen (Defensie, CDA) zei dat Nederland met schone, maar lege handen stond. Indonesië kocht uiteindelijk Leopardtanks in Duitsland.

Hennis ontweek de vraag of zij het in haar gesprek met Yusgiantoro over mensenrechten op Papoea heeft gehad. Minister Timmermans erkende bij een bezoek aan Indonesië in februari dat er op Papoea nog problemen zijn die met geweld gepaard gaan en wat betreft toegang voor internationale media. Volgens non-gouvernementele organisaties als Human Rights Watch schenden leger en politie mensenrechten op Papoea. Het leger heeft er belangen in onder meer mijnbouw, aldus ngo’s.

Hennis’ bezoek staat niet op zich. In november volgen premier Rutte, minister Ploumen (Handel) en staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) met een grote handelsmissie.