Grote dwaling van justitie, of opnieuw een veroordeling

Twintig jaar na de moord op een vrouw in een Chinees restaurant stonden de veroordeelden gisteren voor het hof. Hun zaak werd opnieuw behandeld, want er zijn nieuwe feiten.

Voor het Openbaar Ministerie staat het niet zonder meer vast dat de zogeheten Zes van Breda ten onrechte tot gevangenisstraffen zijn veroordeeld voor de moord op mevrouw Mok in Chinees restaurant Peacock in Breda in 1993.

Dit zei advocaat-generaal Winfried Korver gisteren bij de herziene behandeling van de strafzaak tegen de drie mannen en drie vrouwen die straffen uitzaten van tien jaar (de mannen) en rond de vijftien maanden (de vrouwen) wegens het doden van Mok.

De Hoge Raad oordeelde vorig jaar dat de veroordelingen mogelijk berusten op een dwaling. De zaak moet volledig worden overgedaan. Het kan de grootste gerechtelijke dwaling in Nederland zijn.

Voor die conclusie is het volgens het Openbaar Ministerie (OM) te vroeg. Volgens Korver staat wel vast dat „het dossier van toen een dunne, wellicht te dunne basis vormt voor de veroordelingen”. Dat geldt „in elk geval voor de vrouwelijke veroordeelden”. Hij ziet evenwel geen reden om het OM niet-ontvankelijk te verklaren. „Er is op geen enkele wijze boze opzet gebleken van de politie ten tijde van de uitvoering van het onderzoek.”

Korver wees erop dat de vrouwelijke verdachten bij de politie, rechter-commissaris, rechtbank en hof destijds bekennende verklaringen hebben afgelegd. De vrouwen verklaarden destijds gedetailleerd over de gebeurtenissen. Mevrouw Mok werd in het restaurant van haar zoon gewurgd en met een wok doodgeslagen.

De opstelling van het OM is opmerkelijk omdat de procureur-generaal bij het hoogste rechtscollege, Diederik Aben, vorig jaar concludeerde dat er negen nieuwe feiten zijn. Zo zijn in het restaurant bloedsporen gevonden van een onbekende man, en bekentenissen zouden onder druk van agenten tot stand zijn gekomen.

De Hoge Raad besloot tot een nieuw proces omdat twee getuigenverklaringen niet in het justitiedossier waren opgenomen. Het gaat om twee getuigen die de hele nacht in een bushokje zaten in de buurt van het restaurant. Zij verklaren die nacht niets geks te hebben gezien. Korver zei gisteren dat hij de getuigen opnieuw wil horen omdat zij zich mogelijk hebben vergist in de datum van hun waarnemingen.

Volgens de raadslieden deugt het politiewerk niet. Advocaat Joost Loevendie noemde de rechercheurs „cowboys in de mist”. Advocaat Geert-Jan Knoops kwam gisteren met nieuw gedragsonderzoek naar een van de vrouwelijke verdachten, waaruit blijkt dat zij een ernstige depressieve stoornis heeft. „Ze is geneigd onder druk te verklaren wat zij verwacht dat gesprekspartners willen horen”, aldus Knoops.

Het hof besloot gisteren dat gedragsdeskundigen diepte-interviews moeten houden met de vrouwelijke verdachten. Het hof wil zich ook laten informeren of het kan dat verdachten herhaaldelijk ten onrechte een misdrijf bekennen. Het hof wil nog 27 getuigen laten horen, deels op de zitting en deels bij de raadsheer-commissaris.

De opstelling van het OM was een teleurstelling voor de verdachten die al weer jarenlang op vrije voeten zijn, vertelde Knoops na afloop. „Deze mensen voelen zich niet op hun gemak bij dit OM.” Ze lopen het risico dat er opnieuw gevangenisstraffen worden geëist. Het hof kan evenwel geen zwaardere straffen opleggen dan eerder gebeurde. Knoops: „Het kan voor deze mensen niet nog ongunstiger worden.”

    • Marcel Haenen