Zoals verwacht gaat president Azerbajdzjan derde termijn krijgen

De Azerbajdzjaanse president Ilham Alijev verlaat een stemkantoor in hoofdstad Baku. Hij mag zich opmaken voor een derde termijn. Foto AP/ Sergei Grits

Volgens een exitpoll in oliestaat Azerbajdzjan heeft de huidige president Ilham Alijev met een enorme meerderheid de verkiezingen gewonnen. Hij zou 84 procent van de stemmen hebben gekregen, zijn voornaamste uitdager slechts 8. Zo krijgt Alijev een derde termijn. Dat mag geen verrassing heten, het land wordt al decennialang bestuurd door dezelfde familieclan.

Update 20.50: Volgens de verkiezingscommissie in het land gaat Alijev inderdaad de verkiezingen met een ruime meerderheid winnen. Na het tellen van ruim een derde van de stemmen staat de zittend president op 84,7 procent, zijn uitdager Jamil Hasanli op minder dan vijf, zo meldt AFP.

Jamil Hasanli, een 61-jarige historicus, was bij deze verkiezingen de voornaamste uitdager van Alijev. Hij heeft eerder op de dag verklaard dat zijn aanhangers meerdere onregelmatigheden bij het stemmen hadden waargenomen. Volgens onze buitenlandredacteur Hubert Smeets nam Hasanli geen blad voor de mond tijdens de campagne, zo schreef hij gisteren in NRC Handelsblad:

“Hij beschuldigt Alijev van zelfverrijking. Maar ondanks een snelle opmars van sociale media, bereiken deze en andere verwijten de Azeri’s nauwelijks. Radio en televisie zijn in handen van Alijev en diens entourage. De zittende president doet intussen alsof zijn neus bloedt. Een man van zijn statuur voert uiteraard geen campagne. Hij regeert gewoon door, bijvoorbeeld door vorige maand de ambtenarensalarissen te verhogen.”

Als Hasanli de zittende Alijev op ‘slechts’ 80 procent wist te houden, zo schreef Smeets, dan was dat al een succes geweest. Het ligt niet voor de hand dat de stembusgang eerlijk is verlopen, bij vorige verkiezingen regende het klachten over fraude.

44 jaar lange heerschappij van familieclan

Alijev is al sinds 2003 aan de macht in de oliestaat aan de Kaspische Zee. Hij volgde zijn vader, ex-KGB’er Heydar Alijev, op nadat die was overleden. Al 44 jaar wordt Azerbadjzjan nagenoeg onafgebroken geregeerd door dezelfde Alijev-familieclan. Deze voortdurende heerschappij is mogelijk geworden, doordat Ilham Alijev in 2009 via een referendum de grondwet liet wijzigen.

Economische vooruitgang, maar niet maatschappelijk stabiel

Succes is er voor Alijev, het land is er materialistisch sterker op geworden, schreef Smeets:

“Dankzij een energie-boom is Azerbajdzjan een rijker land geworden. Het inkomen per hoofd van de 9,4 miljoen zielen tellende bevolking is afgelopen decennium vertienvoudigd tot bijna zesduizend euro. Met talloze glaspaleizen en andere architectonische verworvenheden, floreert Baku weer net zo opzichtig als begin twintigste eeuw, toen de latere Jozef Stalin daar zijn communistische carrière als stakingsleider en bankrover begon.”

De continuïteit die er in het land is, heeft echter nog niet geleid tot maatschappelijke stabiliteit:

“Sinds dit jaar reageert de regering in Baku zo alert op burgerlijk protest dat het langzamerhand op angst gaat lijken. Kennelijk wil ze geen enkel risico nemen.

De publieke ruimte is zo goed als schoongeveegd. Lokale onrust, meestal niet ideologisch gekleurd maar veeleer gericht tegen dagelijkse corruptie en willekeur, wordt door de politie hardhandig neergeslagen. Journalisten of mensenrechtenactivisten worden gearresteerd.”