Compensatie geëist van VN voor choleraslachtoffers

Na de aardbeving in 2010 in Haïti zou door VN-troepen cholera zijn verspreid. In New York is nu een claim ingediend.

De Verenigde Naties worden aangeklaagd voor een grote cholera-uitbraak in Haïti. Een Amerikaanse mensenrechtenorganisatie dient de aanklacht vandaag in bij een rechtbank in New York, zetel van de VN. Het draait om financiële compensatie voor de slachtoffers van de uitbraak, die meer dan 650.000 zieken en 8.300 doden heeft veroorzaakt.

Het is een gevoelige zaak voor de VN, die extra vredessoldaten naar Haïti stuurden na de aardbeving van 2010. Een groep Nepalese blauwhelmen bracht de cholera mee, bleek uit onafhankelijk onderzoek. Door slechte hygiëne verspreidde de ziekte zich in korte tijd door het hele land. Cholera veroorzaakt ernstige diarree; slachtoffers overlijden vaak door uitdroging.

De VN geven sinds kort toe dat de Nepalezen „zeer waarschijnlijk” de bron van de uitbraak waren. De organisatie beroept zich echter op haar juridische immuniteit. De VN zijn nog nooit met succes voor de rechter gedaagd. Wel hebben ze in het verleden compensatie betaald voor veroorzaakte schade.

De aanklacht houdt de VN niet alleen verantwoordelijk voor het introduceren van cholera in Haïti, maar ook voor het frustreren van pogingen om de ziekte snel in te dammen. De internationale organisatie zou hebben gelogen dat de Nepalese blauwhelmen waren getest op cholera en gezond waren bevonden. Ook zou Haïtiaanse functionarissen de toegang tot het VN-kamp zijn geweigerd.

De aanklacht vraagt om financiële compensatie. Exacte bedragen worden niet genoemd. De indieners, het Institute for Justice and Democracy in Haiti, eisten in een eerdere petitie 100.000 dollar schadevergoeding voor de nabestaanden van overledenen en 50.000 dollar voor iedere zieke. VN-topman Ban Ki-moon heeft gezegd dat de VN geen individuele compensatie zal uitkeren. Wel heeft hij 2,2 miljard dollar begroot om cholera binnen tien jaar uit te roeien in Haïti. Dat geld komt mondjesmaat los.

Veel Haïtianen zijn woedend over de houding van de VN, die volgens sommigen de levensomstandigheden in het armste land van het westelijk halfrond hebben verslechterd. Opvallend genoeg zei VN-mensenrechtencommissaris Navi Pillay gisteren dat er wel compensatie moet komen.