Klimaat

Een nieuwe stip aan de horizon

De nieuwe ‘Klimaatagenda’ van de Nederlandse regering biedt veel opbouwend leesvoer. Hij gaat over de vraag hoe Nederland ‘weerbaar, welvarend en groen’ moet worden. Prachtige woorden over ‘nieuw elan’ en ‘een beter gefundeerde wereldwijde groei’. Peptalk waarin ‘krachtig’, ‘consistent’ en ‘duurzaam’ een sleutelrol spelen. Zo valt in het begin van de Klimaatagenda te lezen:

En het is van belang om te anticiperen met een krachtige boodschap in de EU en mondiaal om de besluitvorming in de gewenste richting te beïnvloeden. Daarbij richten we ons nu op de nieuwe stip op de horizon van 2030. Deze agenda is daarom niet zo zeer een concreet pakket van acties, maar geeft concrete doelen, ambities weer voor 2030 en de verkenning en voorbereiding van verdere stappen richting 2030 en 2050.

Het gaat me om die stip aan de horizon. Het is niet voor het eerst dat Nederlandse bestuurders, als het over het klimaatbeleid gaat, graag ambitieuze vergezichten schetsen, ten koste van de serieuze actie op dit moment. Zoals in het citaat hierboven: geen concrete acties, maar wel concrete doelen.

De gevolgen van die manier van ‘vooruitschuiven’ zijn te vinden in het gisteren verschenen rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving over ‘Vergroenen en verdienen’. Ook daar gaat het over kansen, ambities en verdienmodellen. Maar niet over die van de toekomst, als Nederland inmiddels zo’n vier regeringen verder is, maar over die van nu. Volgens het PBL blijven veel kansen onbenut, zijn veel ambities ontoereikend en veel verdienmodellen onhaalbaar zonder meer inzet. Wat schrijft het PBL?

We lijken minder goed dan andere sterke economieën in staat de omslag te maken naar schonere en efficiëntere producten en processen. Nederland loopt achter als het gaat om groene innovatie. Er zijn relatief weinig sectoren die een sterke exportpositie weten te combineren met een koppositie op het gebied van nieuwe schone en zuinige technologieën. Sectoren die nu nog een sterke positie hebben, maar achterlopen wat betreft groene innovatie kunnen in de toekomst hun concurrentiepositie kwijtraken.

Pijnlijk is de conclusie dat een vergelijkbaar land als Denemarken (en ook Duitsland) al veel eerder begonnen is met de vergroening van de economie, dat er meer in geïnvesteerd wordt en – niet onbelangrijk, gelet op de strategie van de Nederlandse overheid om haar verantwoordelijkheid af te schuiven – dat de innovatie ondersteund wordt met publieke middelen.

‘Vergroening is niet gratis’, schrijft het PBL. Dat zou de Nederlandse regering zich mogen aantrekken.

 

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.

    • Paul Luttikhuis