Dave Eggers’ nieuwe roman vandaag uit in Amerika. Een greep uit de recensies

In Amerika komt vandaag ‘The Circle’ uit, de nieuwe Orwelliaanse roman van Dave Eggers. Vanochtend kwam nrc.next met een voorpublicatie. Lees hier een recensieoverzicht.

“Ik denk dat we al verwikkeld zijn in een doorlopend en belangrijk onderzoek naar hoe technologie ons beïnvloedt. Maar misschien dat fictie daar een ander licht op kan werpen.” Dat zegt Dave Eggers in een interview met The New York Times. Slaagt Eggers daar zelf in?

In zijn nieuwe roman The Circle, die vandaag in Amerika uitkomt, komt 24-jarige vrouw Mae Holland te werken bij het technologiebedrijf The Circle, op het oog een combinatie van Facebook, Google en Twitter. Ze ervaart hoge werkdruk. Ook voelt ze zich gedwongen haar persoonlijke leven te delen. ‘Geheimen zijn leugens’ en ‘Privacy is diefstal’, zijn de slogans van het bedrijf die zo ontleend lijken aan Orwells 1984, waarin de staatspartij haar burgers de volgende slogans (wie kent ze niet) voorhoudt: ‘war is peace, freedom is slavery, ignorance is strengh’.

Time: ’1984’ bestaat al

Volgens Time is het niet mogelijk om de 1984van onze tijd te schrijven, omdat Orwells roman óók zo goed voor deze tijd opgaat. En dan toch mag Eggers’ The Circle gezien worden als een belangrijke aanvulling:

“One could think of Dave Eggers’ blisteringly didactic new novel The Circle as a timely and potent appendix to it. We have met Big Brother, and he is us. In The Circle Eggers has set his style and pace to technothriller: the writing is brisk and spare and efficient, with occasional gratuitous sexy bits, and his characters have a calculated shallowness. It works. One doesn’t get the sense that Eggers is making a bid to be more commercial; it’s more like he’s got something urgent to say and no time for literary foolery.”

NRC Handelsblad: ‘roman heeft enkele serieuze tekortkomingen’

Auke Hulst, literair recensent van NRC Handelsblad, schrijft aanstaande vrijdag in de Boekenbijlage van NRC Handelsblad, dat Eggers in The Circle “erin [is] geslaagd om de sfeer en de bijna sektarische kretologie van Facebook-achtige bedrijven te vangen.” Toch heeft de roman volgens Hulst enkele serieuze tekortkomingen:

“Het is (te) duidelijk dat het niet Mae is aan wie de wereld van The Circle moet worden uitgelegd, maar de lezer. Eggers’ bedoelingen worden gevocaliseerd door een ex van Mae, die meermalen verbaal en schriftelijk in kritische speeches uitbarst. De wereld in de roman is ongeloofwaardig. Het gemak waarmee politieke elites en hele volksstammen zich voegen naar de agenda van de openheidsfacisten staat haaks op hoe overheden denken en functioneren en negeert volledig het kritische debat over privacy. De roman verraadt een fundamenteel gebrek aan inzicht in de bedoelingen én beperkingen van tech- bedrijven. Tegelijkertijd: Eggers blijft een schrijver met een prettige stem, een sprankelende fantasie en een scherp gevoel voor dialoog.”

The New York Times: ‘vloeiende roman van talentvolle auteur mist diepgang’

Michiko Kakutani schrijft in The New York Times onder de indruk te zijn van Eggers’ vloeiende proza. Hij geeft weer blijkt van groot schrijftalent. Toch mist Kakutani diepgang:

„Using his fluent prose and instinctive storytelling gifts, Mr. Eggers does a nimble, and sometimes very funny, job of sending up technophiles’ naïveté, self-interest and misguided idealism. The narrative vacillates between two modes – a closely observed satire on the world today or a apocalyptic look at a near-future. Therefore, it never really gives the sense of being thoroughly immersed in a coherent, fully imagined universe. It’s not Mr. Eggers’s best work, but it draws upon enough of his prodigious talents to make for a fun and inventive read.”

Slate: ‘Waarom heeft Eggers zich niet in die wereld verdiept?’

Jessica Winter schrijft op slate.com het opvallend te vinden dat Eggers in zijn roman ageert tegen het gebruik van social media, zonder zich werkelijk in die wereld verdiept te hebben:

“With The Circle, Eggers has written a nearly 500-page satire of the tech world while appearing to have little interest in the actual tech world. [..] Eggers says that he did not “read any books about any Internet companies, or about the experiences of anyone working at any of these companies … I avoided all such books, and did not even visit any tech campuses.” That’s a curious admission to make, admirable in its way, and helps to explain why The Circle sometimes reads like a satire of NASCAR in which all the cars are played by freight trains. [..] It’s a zippy, pulpy read that puts pressing issues into sharp relief. But its cautionary tale rests on an underestimation of people’s complicated and idiosyncratic relationships with the internet and social media.”

The Washington Post: ‘Geweldige parabel’

Ron Charles schreef in The Washington Post erg onder de indruk te zijn van The Circle. Eggers heeft het Facebook-effect gezien, schrijft Charles. “And he does not ‘like’ it”:

“At 500 pages, this relentless broadside against the corrosive effects of the connected life is as subtle as a sponsored tweet. Make no mistake: Eggers has seen the Facebook effect, and he does not “like” it. His parable of technological madness reads like a BuzzFeed list of “Top 10 Problems With the Web.” He’s followed the links from today’s Silicon Valley to next Tuesday and discovered that we’re all craven exhibitionists, distracted into idiocy by the insatiable demands and worthless pleasures of the Internet.”

Flavorwire: ‘Beste roman sinds zijn debuut uit 2000’

Op de Amerikaanse blog Flavorwire schrijft Jason Diamond The Circle de beste Eggersroman te vinden sinds A Heartbreaking Work of Staggering Genius, Eggers’ autobiografische debuutroman uit 2000. Alles aan The Circle lijkt te wijzen op een standaard dystopische roman á la Orwell, schrijft Diamond. Totdat je het boek weglegt en je mailbox opent:

“You might just realize that we are living the fiction. Everything about you — all the pictures, the tweets, the collected searches — is out there. Google just launched Calico, a new project set on eradicating death. The Circle’s goals aren’t all that far off. [..] The Circle is interesting because the thing it wants to frighten us about — social media — is still developing, and it’s unclear where it will ultimately lead us. It takes place before a fall that we might really be approaching, and it’s this compelling sense of impending, unpredictable doom that makes this work of fiction feel very real, and very necessary.”

The Los Angeles Times: ‘Oppervlakkige roman met mooi achterliggend idee’

Carolyn Kellog is namens The Los Angeles Times vooral ontevreden over de oppervlakkigheid van The Circle. Het overkoepelende idee achter de roman zegt ze te waarderen:

“We rarely get Holland’s internal response to events; she’s observed from the outside, as if viewing a film. Her reason for believing in the Circle never fully comes across. Despite that, the ideas behind “The Circle” are compelling and deeply contemporary. Holland is an everywoman, a twentysomething believer in Internet culture untroubled by the massive centralization and monetization of information, ubiquitous video surveillance and corporate invasions of privacy.”

Eggers beticht van plagiaat

Vorige week werd Eggers door oud-Facebook medewerker Katherine Losse , die haar ervaringen verwerkte in haar roman The Boy Kings, van plagiaat beticht. In een reactie zei Eggers noch van Losse, noch haar roman gehoord te hebben.

Op Gawker schreef Eggers dat hij geen enkel boek, dus ook dat van Losse niet, las over internetbedrijven, of over de ervaringen van iemand die voor deze bedrijven gewerkt heeft.

“I avoided all such books, and did not even visit any tech campuses, expressly because I didn’t want The Circle to seem to be based on any extant companies or upon the experiences of any employees of any extant companies. Because The Circle has not been released, it’s my understanding that Kate Losse has not read my novel yet, so I trust that when she does read it she’ll understand that I have not read, and certainly never lifted anything from, her book.”