Wie Europees geld wil, vult alle vakjes en schrijft simpel

Begin met de formulieren goed in te vullen. Dat is één gouden tip van Seán McCarthy, die lesgeeft in subsidie aanvragen.

Wil je weten hoe je als wetenschapper een miljoenensubsidie van de Europese Commissie binnen sleept? Vraag het Seán McCarthy. Deze Ier, van huis uit systeemontwerper, heeft er zijn levenswerk van gemaakt om de krochten van het Brusselse subsidiesysteem te bestuderen. Hij geeft er al vijftien jaar lezingen over, bijna dagelijks. Vorige week was hij in Cork, Nijmegen en Leuven. Deze week zit hij in Brno en Ljubljana, volgende week in Groningen en Rotterdam.

Over twee maanden kunnen onderzoekers hun eerste voorstellen indienen voor Horizon2020, een programma dat van 2014 tot 2020 loopt en 70 miljard euro te verdelen heeft. Maar de spoeling is dun. Van elke honderd voorstellen krijgt slechts eenvijfde subsidie, zegt McCarthy in een zaaltje van de Radboud Universiteit Nijmegen. Zo’n veertig mensen van de faculteiten managementwetenschappen en rechten luisteren aandachtig.

Tip één van McCarthy. Vul alle vakjes op het officiële aanvraagformulier in. De onderzoekspartners, de kosten, eventuele ethische kwesties, hoeveel vrouwen en mannen er meedoen. Alles. „Laat je een onderdeel blanco, dan grijpen de bureaucraten dat meteen aan om een voorstel in de prullenbak te gooien”, zegt McCarthy.

Hierna gaan de voorstellen naar de evaluators, legt McCarthy uit. Dat zijn geselecteerde wetenschappers. Afzonderlijk beoordelen zij een voorstel op drie punten: wetenschappelijke inhoud, impact en opzet van het onderzoek. Alleen de beste gaan door. Daarna komen de evaluators bij elkaar in Brussel, onder voorzitterschap van een expert van de Europese Commissie. Bij deze bijeenkomst liggen alleen de abstracts en de scores van de voorstellen op tafel. Nog eens de helft valt nu af. Daaruit volgt de tweede tip van McCarthy. Titel en abstract zijn vaak te vaag en ingewikkeld opgeschreven. Ze moeten glashelder zijn, indruk maken, verwonderen. Schrijf duidelijk op wat je voor de samenleving denkt te bereiken. In simpel Engels. Want zowel de experts als de evaluators beheersen zelden alle nuances van het internationaal Engels. „You have to learn how to sell”, zegt McCarthy.

Wat veel onderzoekers ook vergeten: de evaluators krijgen instructies van de commissie waar ze op moeten letten bij de beoordeling. Is dit een prioriteit? Is dit vernieuwend? Deze vragen zijn op internet te vinden, als bijlage bij de onderzoeksonderwerpen die de commissie formuleert. Veel onderzoekers lezen die bijlage niet, of houden er geen rekening mee, zegt McCarthy. Ze denken vooral vanuit hun eigen onderzoek.

De Ier geeft nog meer tips. Probeer je voorstel eerst op één A4’tje samen te vatten. Of deze: als je weet dat sommige topics in een vorig subsidieprogramma weinig onderzoeksvoorstellen trokken, vergroot je je kans wellicht door juist daar op in te schrijven. Probeer ook te achterhalen wie verantwoordelijk is voor het opstellen van alle onderzoeksonderwerpen. Daar zit een heel lobbycircus achter. Kijk of je er mensen kent. Want ja, zegt McCarthy, ook netwerken is cruciaal.

Politicoloog Duncan Liefferink heeft het nodige opgestoken, zegt hij na de workshop. „Er werden geldpotjes genoemd waarvan ik het bestaan niet kende.” Vooral de tip om een onderzoeksvoorstel eerst kernachtig op één A4’tje uit te werken, is hem bijgebleven. Dat wil hij gaan toepassen.

Taco Brandsen, hoogleraar Bestuurskunde in internationaal vergelijkend perspectief, zegt dat het hem nog duidelijker is geworden hoe belangrijk het lobbyen en netwerken is. „Het binnenhalen van een subsidie lijkt wel een politieke campagne.”

    • Marcel aan de Brugh