Stop subsidie aan Israëls illegale nederzettingen

Als de EU niets doet, krijgen de Palestijnen geen eigen staat. Martin Siepermann wil actie – ook van Nederland.

De Tweede Kamer debatteert morgen over het rapport Tussen woord en daad van de Adviesraad Internationale Vraagstukken. De raad pleit daarin voor een fundamentele omslag in het Nederlandse Midden-Oostenbeleid, vooral in relatie tot Israël. Het debat vindt plaats kort na het bezoek dat de Israëlische president Shimon Peres aan Nederland bracht. Anders dan diens ceremonieel ambt doet vermoeden was Peres hier om te lobbyen – niet voor vrede, maar voor de agenda van de regering-Netanyahu. Peres’ hoofdboodschap: „Nederland, Europa, oefen geen druk op Israël uit, want dat is slecht voor de vredesonderhandelingen die net zijn hervat”. Peres projecteerde optimisme en suggereerde dat vrede binnen handbereik is. In werkelijkheid verkeren de vredesonderhandelingen in een latente crisis. Voor premier Netanyahu zijn ze een tactische keuze, geen strategische. Het vredesproces is voor Netanyahu een middel om internationale druk af te wenden, terwijl de kolonisatie van Oost-Jeruzalem en grote delen van de Westelijke Jordaanoever doorgaat.

In zijn advies aan de regering, morgen onderwerp van debat, schrijft de Adviesraad Internationale Vraagstukken dat de EU „niet werkeloos [kan] blijven toezien” op dit beleid, dat de verwerkelijking van een onafhankelijke staat Palestina blokkeert of zelfs onmogelijk maakt. De Palestijnen kunnen zich niet tegen de voortschrijdende kolonisatie verweren. De Amerikanen gaan de nederzettingen niet indammen. Als Europa werkeloos blijft toezien, is de twee-statenoplossing binnenkort een gepasseerd station. Sinds kort is de EU eindelijk bezig concrete stappen te zetten die daaraan gestalte geven. Richtlijnen die een eind moeten maken aan de onjuiste etikettering van producten uit nederzettingen, nu vaak als Made in Israel in de schappen, zijn in voorbereiding. Belangrijker zijn EU-richtlijnen die moeten waarborgen dat geen Europese subsidies gaan naar bedrijven en instituten in Israëls illegale nederzettingen. Laat dat nu de maatregelen zijn waarop Peres zijn pijlen richtte, toen hij in Nederland was. Hij claimde dat de subsidierichtlijnen de onderhandelingen belasten. Het omgekeerde is waar: zij hebben de doorstart van het vredesproces juist mogelijk gemaakt.

Nu de gesprekken lopen, moet de EU aanvullende maatregelen nemen die veiligstellen dat wij op geen enkele manier de nederzettingen erkennen en steunen. Nederland moet daar actief aan bijdragen. Zo vergroot de EU de overlevingskansen van de twee-statenoplossing. Het gaat er alleen om dat zij haar standpunt inzake de nederzettingen uitvoert, conform haar internationaal-rechtelijke verplichtingen. Van sancties is geen sprake.

Over de Iraanse president Rohani zei Peres: „Je beoordeelt iemand op zijn daden, niet op zijn woorden.” Laat dat ook voor Israël gelden, in de geest van de Adviesraad Internationale Vraagstukken, die erop aandringt dat aan aanhoudende schendingen van het internationale recht consequenties worden verbonden.

„Niet alleen principes huldigen, maar ze ook in de praktijk brengen”, aldus de Adviesraad Internationale Vraagstukken. Moge de Kamer dit standpunt morgen steunen, juist nu de onderhandelingen zijn hervat.