Fleetwood Mac eert zijn eigen prehistorie

‘Rumours’ uit 1977 is het op vijf na best verkochte album uit de pophistorie. Voor een korte tournee (ook langs Amsterdam) is de band weer even bij elkaar in de originele samenstelling. Hoewel: Fleetwood Mac kent vele incarnaties. Drummer Mick Fleetwood: „Saai is het nooit geweest.”

De bandleden van Fleetwood Mac waren euforisch, toen zangeres en pianiste Christine McVie zich eind vorige maand opnieuw bij de band voegde voor twee korte gastoptredens in de Londense O2 Arena. Voor het eerst in vijftien jaar zongen ze Don’t stop met elkaar, de hitsingle die na Go your own way het megasucces van het album Rumours uit 1977 beklonk. Veertig miljoen verkochte exemplaren verder is dat het op vijf na best verkochte album uit de pophistorie, na nog grotere blockbusters als Michael Jackons Thriller en Dark Side Of The Moon van Pink Floyd. In die rangorde kan verandering komen, want Rumours verscheen eerder dit jaar in geremasterde vorm en Fleetwood Mac is, anders dan Jackson en Floyd, een live spelende band die dagelijks nieuwe zieltjes wint.

Christine McVie zal er niet bij zijn als Fleetwood Mac vanavond in de Amsterdamse Ziggo Dome staat. In 1998 verliet ze de band definitief, met haar toenemende vliegangst als officiële reden. Maar er speelde meer achter de schermen, bij een band die in de creatieve hoogtijdagen van eind jaren zeventig geplaagd werd door relatieproblemen, artistieke meningsverschillen en excessen met seks, drank en drugs. De inspiratie voor de meeste songs van Rumours werd ingegeven door de relatiecrisis tussen de voornaamste songschrijvers Lindsey Buckingham en Stevie Nicks, die in 1975 bij de band waren gehaald. Ook tussen bassist John McVie en Christine (voorheen Perfect) McVie ging het niet goed, zoals gedocumenteerd in haar lied You make loving fun over haar affaire met de lichtman van de band.

Hoe lang kunnen al jaren van elkaar vervreemde echtgenoten bij elkaar in een band zitten? Daar komt bij dat Lindsey Buckingham volgens recente, uit de mond van Stevie Nicks opgetekende informatie ernstige bedenkingen had tegen een gastoptreden van Christine McVie, als die niet op de hele tournee aanwezig zou zijn. De band repeteerde twee maanden voor een drie uur lange show en de kans bestond dat de pers veel te veel aandacht zou besteden aan de vier minuten die McVie kwam meedoen. De twee cameo’s van de pianiste in de Londense O2 werden breed uitgemeten op Twitter, Facebook en in de traditionele media. Was dit misschien toch de voorbode van een definitieve hereniging? Drummer Mick Fleetwood, de man die de band al meer dan veertig jaar bij elkaar houdt, haastte zich te verklaren dat het bij deze twee keer zou blijven.

Het voortbestaan van Fleetwood Mac is niet afhankelijk van de aanwezigheid van alle bandleden, weet hij als geen ander. De oerversie van Fleetwood Mac werd in 1967 opgericht als Londense bluesrockband en scoorde hits met de bluessong Need your love so bad, het instrumentale Albatross en de psychedelische meesterwerkjes Oh well en The Green Manalishi. Na het vertrek van oprichter en stergitarist Peter Green in 1970 verhuisde de band van Engeland naar Los Angeles, waar Bob Welch de plek innam van de oorspronkelijke zanger/gitaristen Jeremy Spencer en Danny Kirwan. Christine McVie, die succes had geoogst met haar eigen Chicken Shack, voegde zich bij de band die zijn definitieve succesformatie kreeg toen het duo Lindsey Buckingham en Stevie Nicks tot Fleetwood Mac toetrad. Met de hit Rhiannon (1975) was het meteen raak en na Go your own way was er geen houden meer aan voor de Brits-Amerikaanse band. De muziekstijl was intussen veranderd van blues naar welluidende softrock die het goed deed op de Amerikaanse radiostations.

De vele bezettingswijzigingen zijn voor Mick Fleetwood (66) aanleiding om nog eens stil te staan bij een cruciale periode uit het bestaan van de band. Onlangs verscheen een geremasterde, met zeldzame opnamen uitgebreide versie van het album Then Play On (1970) waarop Peter Green, Danny Kirwan en Jeremy Spencer een ongeveer gelijke inbreng als songschrijvers hadden. Toch schortte het aan de samenwerking, vertelt Fleetwood aan de telefoon vanuit zijn huidige woonplaats Maui op Hawaï. „Peter Green kon het moeilijk verkroppen dat de andere twee niet bijdroegen aan zijn composities. Hij zag spelen in de band als teamwork, terwijl de anderen hun eigen plan najoegen. Peter raakte steeds gefrustreerder en zocht zijn heil in drugs, zoals zoveel creatieve mensen in die jaren. Een lsd-trip is hem fataal geworden. Hij raakte de weg kwijt en wilde alleen nog muziek maken als we alle opbrengsten aan een goed doel zouden schenken. Vooral John McVie kwam met hem in conflict. Door het succes van Albatross begonnen we juist voor het eerst wat geld te verdienen, terwijl John heel veel voor de band had opgegeven.”

Het verhaal gaat dat Peter Green gekidnapt werd door bewoners van een commune in München, die hem volstopten met drugs en hersenspoelden met ideeën over eerlijke verdeling van zijn rijkdom. Mick Fleetwood weet er het fijne niet van, evenmin als hij zich nog in detail kan herinneren dat Fleetwood Mac in april 1969 een gedenkwaardig concert gaf in het Amsterdamse Concertgebouw, vlak voor de opname van Then Play On. „Het waren hectische tijden, vooral voor Peter die het geestelijk niet meer kon bolweren. Hij is nooit officieel uit de band gestapt. Op een gegeven moment kwam hij gewoon niet meer opdagen. We verloren de grote inspirator van onze band, maar indirect bleef hij verantwoordelijk voor de harmonieën die bepalend zijn voor Fleetwood Mac. In Greens tijd waren dat gitaarharmonieën; tegenwoordig staan we bekend om onze fraaie zangkoortjes.”

De Peter Green- en de Buckingham/Nicks-jaren worden ook wel Mac One en Mac Two genoemd. Tussendoor bevond de band zich in een interessante fase, zegt Fleetwood, waarin het zoeken was naar een eigen geluid. „Toen ik een tape hoorde van het album van Buckingham & Nicks dacht ik meteen: díé gitarist moeten we hebben. Maar Lindsey weigerde bij onze band te komen spelen zonder Stevie die toen zijn liefje was. We zochten een gitarist en we kregen een volledig gevormd songschrijversduo. De rest is geschiedenis, zoals het succes van Rumours en onze latere platen heeft bewezen.”

Lindsey Buckingham kan volgens Fleetwood heel goed leven met het idee dat Fleetwood Mac een eerdere, Engelse incarnatie heeft gehad met een gitarist die nu als een levende legende wordt beschouwd. „Lindsey is behalve een uitstekend gitarist ook een groot muziekfan, die aanmoedigt dat we de prehistorie van onze huidige band eren met heruitgaven als Then Play On. Onze band is door diepe dalen gegaan. Nu we zestigers zijn, kunnen we met een glimlach terugkijken op alle onderlinge strubbelingen en de onzinnige gevechten die we op het artistieke vlak hebben uitgevochten. Zelfs het album Tusk dat bij verschijnen werd afgedaan als artistieke zelfmoord – een dubbelalbum met experimentele muziek – wordt nu op een voetstuk geplaatst door onze fans. Ik kan het elke muzikant aanraden om zo’n grillig muzikaal pad te volgen als het onze. Saai is het nooit geweest.”

Fleetwood Mac treedt op: 7 en 26 oktober, Ziggo Dome, Amsterdam.

    • Jan Vollaard