Europees voetbal: baat het niet dan schaadt het wel

Clubs hinken op twee gedachten

Het hele seizoen spelen ze voor Europees voetbal, maar in de praktijk is het internationale podium voor eredivisieclubs eerder last dan lust. De instabiele elftallen lijken niet in staat om op verschillende fronten te strijden. Wie durft te kiezen? PSV liet vorig seizoen de Europa League lopen, maar stond uiteindelijk helemaal met lege handen.

Dit seizoen is het hinken op twee gedachten bij Ajax, PSV en AZ. Het is trainen om te herstellen, niet om beter te worden. Het Nederlandse clubvoetbal dreigt internationaal verder af te glijden – iets wat Johan Cruijff in zijn column in De Telegraaf vandaag wijt aan „de foute trend” waarbij „we de verdedigers laten opbouwen, terwijl dit de taak van het middenveld is”.

In Utrecht, Arnhem en Rotterdam hoeven ze geen keuze meer te maken. Nog voordat de groepsfase Europa League begon waren FC Utrecht, Vitesse en Feyenoord al uitgeschakeld. Je kunt je nu afvragen waarom Utrecht op 26 mei feestvierde toen via de play-offs ten koste van FC Twente Europees voetbal was gehaald. De club werd uitgeschakeld door het Luxemburgse Differdange, de grootste afgang in de clubhistorie.

Vitesse en Feyenoord volgden dat slechte voorbeeld, tegen respectievelijk Petrolul en Krasnodar. Nederland neemt op de ranglijst van de UEFA nu een achtste plaats in en dreigt een plek voor de Europa League kwijt te raken. Vanaf het seizoen 2015-2016 mogen er nog maar maximaal drie clubs per land aan de Europa League meedoen. De kans dat Nederland dan voldoende punten heeft vergaard om drie deelnemers aan de Champions League te mogen afvaardigen, is nihil.

Ajax, PSV en AZ moesten het afgelopen weekeinde na een doordeweekse inspanning wederom aan de slag in de eredivisie. Ajax combineert de eredivisie en de Champions League zolang het kan. De ploeg had vijf dagen om zich na het gelijkspel tegen AC Milan op te laden voor een thuisduel met FC Utrecht. In voorgaande jaren had Ajax geen vat op de strijdbare ploeg van Jan Wouters, maar Ajax maakte met een 3-0 overwinning een einde aan een reeks slechte resultaten in de competitie tegen FC Utrecht.

PSV revancheerde zich vorige week donderdag na een valse start in de Europa League met een 2-0 zege op Tsjornomorets Odessa. De jonge selectie herwon vertrouwen aan de boorden van de Zwarte Zee. Doelpuntenmaker Memphis Depay zag zelfs reden om via Twitter en Instagram zijn gram te halen op critici van PSV. De neo-international plaatste een juichende foto van zichzelf met de tekst: nobody goes back to the bottom. Die bravoure was gistermiddag in Eindhoven al weer grotendeels verdwenen. Depay kreeg de hoon van het publiek over zich heen, toen hij in de tweede helft tegen RKC een vrije bal voor de voeten van Stijn Schaars weg tikte.

Het Eindhovense publiek was de wanhoop nabij, toen RKC op een gelijkspel leek af te stevenen. PSV verspeelde de afgelopen jaren keer op keer de titel doordat de ploeg het op de meest onverwachte momenten liet afweten. Dat euvel is onder coach Phillip Cocu zeker nog niet verholpen. PSV kende tegen RKC weer een offday, al voorkwam spits Jürgen Locadia vlak voor tijd een nieuwe afgang: 2-1. De koppositie is nog voor FC Twente, dat een beter doelsaldo heeft.

AZ beschikte ruim een week geleden met Gertjan Verbeek nog over een trainer die niets wilde weten van vermoeidheid na een Europese bekerwedstrijd. Hij vond dat de media zijn spelers dat aanpraatten. Verbeek besloot na verre uitwedstrijden soms juist te gaan trainen. Dergelijk gedrag stuitte binnen de spelergroep op verzet. De eigengereide Verbeek werd vorige week ontslagen, maar in sportief opzicht had dat nog geen positief effect. Na een gelijkspel in de Europa League tegen PAOK Saloniki volgde gisteren een nederlaag bij FC Groningen (2-1). AZ doet op meerdere fronten mee, maar zicht op een prijs is er niet.

In de eredivisie draait het om één hoofdprijs. Het landskampioenschap is de jackpot die sportief en financieel succes met elkaar verbindt. Ajax veroverde de titel de afgelopen jaren steeds met een inhaalrace, nadat het niet meer in de Champions League hoefde te spelen. Meedoen aan dat toernooi is het hoogst haalbare, terwijl de Europa League de competitie is waarbij de Nederlandse clubs tot het einde zouden moeten strijden. Het winnen van de Europa League levert nu ook deelname aan de Champions League op, maar geen Nederlandse club maakt de eredivisie ondergeschikt aan Europees voetbal. Nationaal én internationaal succes is in Nederland een zeldzame combinatie.

    • Koen Greven