‘10 procent van de jongeren geen baan door Facebook’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Metro, NOS en NRC, vorige week

De aanleiding

Nu is het nooit echt handig om foto’s van jezelf op Facebook te plaatsen waarop je dronken onder een brug ligt, maar heeft het – in tijden waarin het voor veel jongeren al lastig is om werk te vinden – ook serieuze gevolgen voor je kans op een baan? Jazeker, zo meldden eind mei onder meer nrc.nl en de website van Metro dat 10 procent van de jongeren afgewezen zou worden voor een baan vanwege foto’s of teksten op sociale netwerksites. Vorige week werd dat iets genuanceerder herhaald in een artikel in deze krant. Eén van de auteurs zegt hier dat 10 procent van de Engelse jongeren voor een baan is afgewezen vanwege gênante uitlatingen. Lezer Martijn Anderson vroeg de redactie van nrc.next dit te checken.

Waar is het op gebaseerd?

De artikelen verwijzen naar een onderzoek dat is uitgevoerd door On Device Research, een onafhankelijk marketingonderzoeksbureau uit Londen. In dit onderzoek werd aan ruim 20.000 jongeren tussen de 16 en 34 jaar uit de landen India, Brazilië, China, Nigeria, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk de volgende vraag gesteld: „Ben je ooit afgewezen voor een baan vanwege foto’s of opmerkingen op je online/sociale media profiel?” 10 procent van de ondervraagde jongeren heeft daar ja op geantwoord. In het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten lag dat percentage iets lager en ging het om 7,5 procent van de jongeren.

En, klopt het?

Het onderzoeksbureau On Device Research geeft telefonisch toe dat de respondenten hun antwoord baseren op wat zij zelf „weten of vermoeden”. Er zouden jongeren tussen kunnen zitten die inderdaad zeker weten dat zij vanwege een onprofessionele foto of opmerking de potentiële werkgever hebben teleurgesteld, omdat het als reden door de werkgever is aangegeven. Maar zij kunnen dat ook slechts vermoeden. Dit terwijl er talloze andere redenen kunnen zijn voor de werkgever om voor een andere kandidaat te kiezen. Het percentage jongeren dat in werkelijkheid is afgewezen vanwege foto’s of opmerkingen op Facebook en Twitter kan lager liggen maar ook hoger.

Bekend met dit onderzoek is Lokke Moerel, hoogleraar Global ICT aan de Universiteit van Tilburg en partner ICT bij advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek. Zij trekt de resultaten van het onderzoek in twijfel: „Hoe weten die sollicitanten zeker dat ze om die reden niet aangenomen zijn? Dat is lastig te toetsen. Wat wel onderzocht kan worden is in hoeverre de werkgevers de sociale media-activiteit van potentiële werknemers bekijken en in hoeverre dat bepalend is geweest voor de afwijzing van een sollicitant.”

Er zou dus beter vanuit de kant van de werkgever kunnen worden onderzocht wat de beweegredenen zijn om een kandidaat af te wijzen en hoe vaak afkeurende foto’s en opmerkingen op sociale netwerksites doorslaggevend zijn voor een afwijzing. Eric Schmidt, topman van Google, waarschuwde jongeren al eerder dat zij moeten opletten wat ze op internet zetten, omdat al hun online activiteiten daar bewaard blijven en zij in de toekomst daaraan op een negatieve manier herinnerd kunnen worden. In de Verenigde Staten zijn er zelfs gevallen voorgekomen waarbij een werknemer door de werkgever werd gevraagd om ter plekke in te loggen op Facebook om haar profiel te laten zien aan de baas, zo meldde WSBT-TV, een Amerikaanse televisiestation. In de Amerikaanse staat Californië is een wet aangenomen die het werkgevers verbiedt om hun werknemers te vragen om de gebruikersnaam en het wachtwoord van hun sociale media-accounts.

Conclusie

Onder andere nrc.nl en metro.nl berichtten een paar maanden geleden dat tien procent van de jongeren weleens is afgewezen voor een baan vanwege uitlatingen of foto’s op bijvoorbeeld Facebook en Twitter. Die bewering wordt sindsdien geregeld herhaald. Uit een telefoontje met het onafhankelijk marketingonderzoeksbureau in Londen, die deze conclusie heeft getrokken, blijkt dat de jongeren zelf hebben aangegeven te weten of te vermoeden dat zij om die reden zijn afgewezen. Maar tussen weten en vermoeden is geen onderscheid gemaakt in het onderzoek. Het percentage zou dus lager maar ook veel hoger kunnen liggen. Er kan beter worden onderzocht hoe vaak werkgevers sollicitanten afwijzen op basis van de foute foto’s of opmerkingen op hun sociale mediaprofiel. Daarom beoordelen we deze stelling als ongefundeerd.

Ook een bewering langs zien komen die je graag gecheckt zou willen zien? Mail je suggestie naar de redactie via nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt.

    • Maral Noshad Sharifi