‘Die van de NS rijdt veel te langzaam’

Den Haag wil een eigen treindienst naar Brussel, als alternatief voor de NS. „In 3 uur en 15 minuten van Amsterdam naar Brussel, mijn hemel.”

Voor Peter Smit was „de maat vol”. De wethouder van verkeer (VVD) in Den Haag was zó kwaad over het verdwijnen van internationale treinen uit de stad dat hij begin dit jaar besloot dat Den Haag een eigen treindienst naar Brussel moest opzetten. Smits ‘Lage Landenlijn’ moest uiterlijk eind 2015 de stopgezette intercity tussen Amsterdam, Den Haag, Brussel en Antwerpen – de Beneluxtrein – vervangen, én een alternatief zijn voor de Fyra’s van de NS, die Den Haag links lieten liggen.

In juni werd bekend dat vervoersbedrijf Arriva de aanbesteding voor de lijn had gewonnen. Na het Fyra-debacle blaast de NS de Beneluxtrein nieuw leven in. In de plannen die de NS vorige week vrijdag presenteerde om de Fyra te vervangen, speelt een nieuwe Beneluxtrein een belangrijke rol. De NS noemt de trein zelfs „Beneluxtrein-plus”. Smit is minder enthousiast. „Ik vind het een Beneluxtrein-min.”

U zet de plannen door?

„Ja. Want ik heb grote vraagtekens bij de kwaliteit van de nieuwe Beneluxtrein van de NS. Den Haag Centraal wordt bijvoorbeeld niet aangedaan, terwijl dat station vijf keer zo groot is als Hollands Spoor en middenin ons zakendistrict ligt. De nieuwe trein doet ook een half uur langer over het traject tussen Amsterdam en Brussel-Zuid dan de oude Beneluxtrein. Er wordt straks gewoon heel langzaam gereden. En dat komt doordat andere verbindingen voorrang krijgen, terwijl dat vroeger niet zo was. Over twee jaar staat een evaluatie ingepland. Het kan zo maar dat deze trein heel onaantrekkelijk wordt gevonden.”

U vreest dat de Beneluxtrein al na twee jaar wordt opgeheven?

„Ja. Omdat de trein zo slecht in de markt wordt gezet, zal er weinig gebruik van worden gemaakt. En dan wordt er over twee jaar gezegd: daar houden we mee op.”

Volgens u is dat met opzet.

„Ik weet niet wat de beweegredenen zijn. Ik weet wel dat dit geen goede deal is voor Nederland, geen goede deal voor Den Haag en geen serieus alternatief voor de auto. In 3 uur en 15 minuten van Amsterdam naar Brussel, mijn hemel.”

Denkt u dat de plannen van de NS de businesscase van Arriva bemoeilijken?

„Dat zou kunnen. Het ligt eraan in hoeverre de Tweede Kamer datgene wat de NS heeft gepresenteerd als onbeweeglijk gegeven aanvaardt. De politiek kan ook zeggen: we willen toch eens even zien of een beter product mogelijk is.”

Is er wel ruimte voor de Lage Landenlijn en de Beneluxtrein?

„Het internationale treinverkeer in Europa is geliberaliseerd. Het is aan ProRail om te besluiten wie er over het spoor mag rijden. Anders dan voor het binnenlandse treinverkeer gaat de minister daar niet over. Wij hebben het gevoel dat er een betere verbinding mogelijk is en vinden dat we de kans moeten krijgen om dat te laten zien. Wij rijden bijvoorbeeld 10 minuten sneller dan het huidige ding. Terwijl wij ook nog in Delft stoppen, én vertrekken uit Den Haag Centraal.”

Uw plannen liggen gevoelig. U wilt Arriva, een dochterbedrijf van Deutsche Bahn, over het hart van het Nederlandse spoorwegnet laten rijden.

„Nu krijgt de Nederlandse consument een product aangeboden dat door een ander verbeterd kan worden. Dát zou gevoelig moeten liggen. Waarom biedt de NS dat product zelf niet beter aan. Wat weerhoudt de NS daarvan? Waarom zou een ander dat wel kunnen en de NS niet? Mijn stelling is dat de NS dat niet doet omdat zij te veel wordt beschermd tegen concurrentie. De NS voelt geen druk.”

In Nederland moet een internationale vervoerder 75 procent van zijn passagiers mee de grens over nemen. De Europese Commissie oordeelt dat die regel te restrictief is. Staatssecretaris Mansveld tekende beroep aan bij het Europees Hof van Justitie. Wat vindt u daarvan?

„Ik heb mij afgevraagd voor wie de staatssecretaris dat doet. En waarom.”

Om de NS te beschermen tegen buitenlandse concurrenten.

„Dat is dus vrij heftig. De staatssecretaris probeert te voorkomen dat een andere vervoerder de reiziger een beter bod kan doen. Dat is raar, want daar is de Nederlandse reiziger niet mee gediend.”