Zij hebben nu hun eigen lijstje

Ze zijn jong, ambitieus én duurzaam Volgende maand staan ze op de lijst van de honderd meest duurzame jonge Nederlanders Ze willen geen onderdeel worden van het ‘duurzaamheidswereldje

verslaggever

Het ‘duurzaamheidswereldje’ vinden ze „een beetje elitair”. En nogal „ons kent ons”. Niet erg toegankelijk voor jonge mensen.

Dat is althans de ervaring van Anne Walraven (27) en Marjan Kloosterboer (24). En dat terwijl er juist veel jonge mensen zijn met goede ideeën, zeggen ze.

Volgende maand verschijnt een lijst met honderd Nederlandse jonge mensen die „toonaangevend” zijn op het gebied van duurzaamheid: de Duurzame Jonge 100. Een idee van Walraven en Kloosterboer. Uitgevoerd door henzelf en nog twee andere twintigers. Om te „vieren” wat jonge mensen allemaal doen, legt Walraven uit.

Het plan is losjes geïnspireerd op de Duurzame 100 van dagblad Trouw. Een inmiddels gezaghebbende lijst met de honderd duurzaamste Nederlanders die volgende week voor de vijfde keer uitkomt. Een lijst vol met wat Kloosterboer „duurzaamheids-BN’ers” noemt. Het overgrote deel is ouder dan vijftig. En man.

„Weinig jongeren”, twitterde Kloosterboer na het uitkomen van deze laatste Trouw Duurzame 100, nu bijna een jaar geleden. „Niet echt een afspiegeling van de realiteit.” Walraven twittert terug: kunnen zij niet zelf even voor zo’n jongerenlijst zorgen? Kloosterboer reageert direct: „Moet te doen zijn.”

Het bleek te doen.

Nu, bijna een jaar later, staat de eerste Duurzame Jonge 100 (DJ100) een heel eind in de steigers. De lijst met genomineerden is 147 namen lang en stroomt nog vol. Een tienkoppige jury buigt zich straks over de genomineerden. Tien sponsoren helpen met de financiering. Bekende namen als Herman Wijffels en Louise Fresco hebben zich aan het initiatief verbonden.

Volgende maand, op 15 november, wordt de definitieve DJ100 bekend gemaakt. Het is uitdrukkelijk géén ranking, maar een ‘horizontale’ lijst, verdeeld over tien categorieën. Zonder nummer één dus. Want dat is „niet verbindend”. Volgende week donderdag sluit de inschrijving. Het is de eerste DJ100 in een reeks. Of dat is in ieder geval de bedoeling.

Ze zijn ambitieus, jong, én claimen dus dat ze een gezaghebbende lijst kunnen samenstellen met honderd duurzame jonge rolmodellen. Waarom denken ze eigenlijk dat zij dat kunnen?

Walraven lacht. „Daar hebben we eigenlijk helemaal niet over nagedacht. Die lijst moest er komen, vonden we.” Ze neemt een slok van haar groene thee. „Dus toen zijn we gewoon aan de slag gegaan.”

Bovendien, vult Kloosterboer aan, is díe gedachte – dat je je eerst zou moeten bewijzen – precies wat ze willen doorbreken.„Het gaat er niet om hoe lang je cv is. Het gaat erom wat je dóet.”

Dat is dan ook waar de genomineerden op worden geselecteerd, leggen ze uit. Op wat ze doen. Het heeft tot nu toe een bonte lijst mensen opgeleverd. Van zorgboer tot wethouder tot onderwaterfotograaf tot adviseur bij accountant EY, het voormalige Ernst & Young. Eigenlijk alleen hun jonge leeftijd hebben ze gemeen. En dus dat ze ‘iets’ met duurzaamheid doen.

Maar dat is niet erg concreet. Want duurzaamheid betekent van alles en nog wat – en daardoor eigenlijk ook niks. Het is een „groot, abstract begrip”, erkent Walraven. „We hebben getwijfeld of we het zouden gebruiken.” Uiteindelijk besloten ze dat toch te doen. Zodat de vergelijking met de Duurzame 100 van Trouw kan worden gemaakt.

Én omdat duurzaamheid – „of hoe je het ook wil noemen” – er wel toe doet. Voor Walraven gaat het om „het gebrek aan houdbaarheid van het systeem”. Grondstoffen raken op, we lopen „tegen de grenzen aan”. Proberen daar iets aan te doen, dat is duurzaamheid, zegt ze.

Het publiek nachtmerriescenario’s voorhouden, zoals „veel duurzaamheidsmensen” doen, is niet erg zinvol, vindt Kloosterboer. Alleen zeggen dat de wereld vergaat, moet niet het doel zijn. „We weten nu wel wat we niet willen. Maar wat willen we wél?” Dat is nou juist waar jonge mensen zich mee bezighouden, is de overtuiging van de twee.

Hun leeftijdsgenoten spelen een „cruciale rol” voor hoe de toekomst eruit ziet, zegt Walraven. Zij bepalen of er iets verandert. En dat brengt verantwoordelijkheid met zich mee, vinden de twee twintigers.

Klinkt zwaar. Moeten mensen niet lekker zelf weten wat ze doen?

Kloosterboer is fel. Iedereen heeft een verantwoordelijkheid, dat is geen keus. Ze wijst op het voedsel dat we eten en de kleding die we dragen. Kloosterboer: „Je kan vandaag nog beginnen een bewuste keus te maken.”

En hun eigen toekomst in het ‘duurzaamheidswereldje’? Ze willen zich niet „afzetten” tegen de gevestigde orde. Maar onderdeel willen ze er ook niet van worden. Walraven spreekt uit ervaring: „Dan komen ze allemaal aanrijden op zo’n groen feestje, maken zich samen boos over Shell en stappen dan weer in de auto naar huis.” Ze lacht. „En dan onderweg even tanken, weet je wel. Begin bij jezelf, denk ik dan.”

Een oud cliché, maar wél de essentie, vinden Walraven en Kloosterboer. Bij zichzelf beginnen, dat doen al die honderd jonge duurzame rolmodellen die straks op hun DJ100 staan.