Het leger hielp niet, het plunderde

Correspondent Afrika

De terroristen zijn zoek, soldaten hebben geplunderd en het Rode Kruis heeft nog een lijst van dertig vermiste personen (naast de 67 getelde doden). Ruim anderhalve week na het begin van de door de Somalische terreurgroep Al-Shabaab opgeëiste gijzelingsactie in het winkelcentrum Westgate in de Keniaanse hoofdstad Nairobi zijn er nog steeds meer vragen dan antwoorden.

Het wordt steeds duidelijker dat de bevrijdingsactie van politie, paramilitaire veiligheidstroepen en leger klungelig verliep, zonder coördinatie. De meest beschamende berichten betreffen plunderingen door Keniaanse soldaten, net zoals begin augustus gebeurde na de grote brand op de internationale luchthaven van Nairobi.

Bronnen melden dat op beelden van bewakingscamera’s in het winkelcomplex is te zien hoe paramilitaire elitetroepen zaterdagmiddag de aanvallers in Westgate tegemoet traden. Een dappere rol speelden ook vrijwilligers van de zogeheten Krishna Squad, die onmiddellijk na het begin van de aanval naar het winkelcentrum gingen en daar als eersten aanwezig waren. Het Krishna Squad beveiligt doorgaans crematies en religieuze plechtigheden in de uitgebreide Zuid-Aziatische gemeenschap in Nairobi.

Volgens de bronnen hadden de paramilitairen de situatie in Westgate zaterdag al bijna onder controle toen reguliere soldaten van het Keniaanse leger arriveerden. Er ontstond kennelijk ruzie, waarbij ten minste één officier van de paramilitaire elite-eenheid werd gedood. De elitetroepen werden weggezonden. Op bewakingscamera’s is te zien hoe soldaten een drankvoorraad aan diggelen schoten en aan het plunderen sloegen. Onder andere koelkasten werden in legervrachtwagens geladen.

Sinds begin deze week mogen eigenaren hun winkels in Westgate inspecteren. Velen troffen de schappen leeg aan, ontdaan van juwelen en horloges. Ook bleken dure mobiele telefoons uit een winkel verdwenen. De goedkope modellen waren onaangeroerd gelaten.

Het grootste mysterie is hoe een onbekend aantal gijzelhouders kon ontsnappen. Volgens sommige berichten waren er minder aanvallers dan de tien tot vijftien waarover eerder werd gesproken. Het vermoeden groeit dat ze zijn ontsnapt door een tunnel die tot een paar honderd meter buiten Westgate loopt.

Mogelijk liggen er nog terroristen onder het puin van het ingestorte winkelgebouw. De regering zegt negen gijzelhouders of handlangers te hebben gearresteerd, allen buiten Westgate. Maar nadere bijzonderheden werden niet gegeven.

De bevrijdingsactie stond onder leiding van David Kimaiyo, het hoofd van de Keniaanse politie. „Er bestond geen enkel plan hoe de bevrijdingsoperatie aan te pakken”, zegt een Keniaanse veiligheidsexpert die anoniem wil blijven. „De aanwezige eenheden coördineerden hun acties niet.”

    • Koert Lindijer