Een kleine geschiedenis van de kleine politieke carrière van Henk Krol

Iets meer dan een jaar na zijn verrassende toetreding tot de Tweede Kamer met ouderenpartij 50Plus, verdwijnt Henk Krol al weer uit Den Haag. Zijn “strijd is gestreden, zijn vijanden hebben gewonnen”. Hoe zullen we ons hem herinneren en wat wacht 50Plus nu?

Opgestapte fractievoorzitter Henk Krol. Foto ANP/ Robin Utrecht

Iets meer dan een jaar na zijn verrassende toetreding tot de Tweede Kamer met ouderenpartij 50Plus, verdwijnt Henk Krol al weer uit Den Haag. Na het bericht van de Volkskrant dat hij als directeur van de Gay Krant jarenlang voor tienduizenden euro’s aan pensioenpremies voor zijn werknemers had ontdoken, kon hij niet meer functioneren. Zijn “strijd is gestreden, zijn vijanden hebben gewonnen”, schreef hij in een verklaring. Hoe zullen we ons hem herinneren en wat wacht 50Plus nu?

Krol (63) maakte in korte tijd de stap van homoboegbeeld naar ouderenboegbeeld. In 1979 richtte hij de Gay Krant op als grap voor een homobar in Eindhoven, maar het maandelijkse tijdschrift groeide uit tot een iconisch Nederlands blad voor homo’s, lesbiennes en biseksuelen. Krols blad was belangrijk voor de emancipatie, aidsvoorlichting en de campagne voor veilige seks. Hij, met zijn blad, voerde actie voor het homohuwelijk en kreeg in 2009 de allereerste Jos Brink-prijs voor zijn bijdrage aan de acceptatie van homoseksuelen in ons land.

Eerder al woordvoerder voor de VVD en Statenlid namens de partij in Brabant, werd hij in juni vorig jaar verkozen tot lijsttrekker van ouderenpartij 50Plus bij de Tweede Kamerverkiezingen later dat jaar. Hij vertrok bij de Gay Krant: de homo’s werden de ouderen. Een groep die hem “voorheen niet bijster interesseerde”, zo zeiden mensen in zijn omgeving vorig jaar in NRC, “maar hem echt gegrepen heeft”.

De beëdiging

Eerst was er onder aanvoering van mede-partijoprichter en voorzitter Jan Nagel al een zetel in de Eerste Kamer voor het in 2011 opgerichte 50Plus. Een jaar later, met BN’er Krol als voorman twee in de Tweede Kamer. De speerpunten: meer werkgelegenheid voor vijftigplussers en niet korten op de pensioenen. Zelfs zonder mee te ‘mogen’ doen aan de politieke debatten van de NOS en RTL. “Stel je toch voor dat we die hadden mogen doen,” verzuchtte Krol destijds.

De traditionele eed van nieuwe Kamerleden (Krol rond 10.34)

Zijn maidenspeech, de debuutrede, in de Tweede Kamer vond al meteen plaats op de dag van zijn beëdiging als Kamerlid. Even ging het over zijn voorkeur voor een driepartijencoalitie (“Hoe minder partijen er voor een meerderheid zorgen, hoe kleiner het risico op voortijdige brokken”), maar tegen het eind van de aan hem gegeven tien minuten kwam het grote partijissue ook kijken:

“50Plus vindt het diefstal als pensioenen onnodig gekort worden, terwijl gepensioneerden al jaren geen prijscompensatie hebben gehad en dat ook de komende jaren niet zullen krijgen.”

De ophef

In de Tweede Kamer wordt hij achtervolgd door twee dingen: zijn one-issue, ouderen en hun geld, en enkele privéacties, de een recenter dan de ander. Over pensioenen zou hij onwaarheden dan wel halve waarheden vertellen. Nrc.next bijvoorbeeld checkte tijdens de verkiezingscampagne vorig jaar al een stokpaardje van Krol: ouderen hebben de afgelopen jaren het meest ingeleverd, sommigen tot wel tien procent. Conclusie: grotendeels onwaar.

Wat betreft gemiddelde koopkrachtverliezen blijkt dat ouderen in het algemeen, net als specifieke groepen ouderen, niet diegenen waren die het meest inleverden. En die 10 procent? Dat zou eventueel kunnen kloppen, maar alleen voor ouderen met een aanvullend pensioen bij enkele specifieke pensioenfondsen.

Politiek redacteur Emilie van Outeren interviewde Krol in februari voor NRC Handelsblad, op het moment dat TNS/NIPO zijn partij in peilingen 24 zetels toedichtte. “Daaruit bleek dat als het over de feiten gaat, hij niet weet waarover hij het heeft,” zegt ze.

Een fragment:

Het Nibud heeft de koopkracht over 2013 berekend. Dat zijn toch verse cijfers?

“Als je bij het Nibud kijkt naar een oudere met een inkomen van 40.000 euro en een jongere met een inkomen van 40.000, dan zie je dat die jongere er komend jaar op vooruit gaat, terwijl ouderen op min 9 procent zitten.”

Volgens de Nibud-prognoses gaat geen enkele groep er dit jaar 9 procent op achteruit.

“Laat eens zien. Ah, hmm, dat klopt, min 4,8 procent. Oh, en een eenverdiener gaat er 0,6 procent op achteruit. De verschillen zijn iets kleiner. Maar dat is toch wel een verschil, hoor! En als je dan ook nog eens kijkt wat er allemaal duurder is geworden.”

Hij zou een populist zijn, werd hem verweten, iets dat hij zelf in ditzelfde interview ontkende:

“Ik ben geen populist, maar ik wil wel de onvrede een stem geven. Je kunt geen radio of tv meer aanzetten of het gaat over ouderen. Mijn woorden wakkeren hun angst misschien een beetje aan, maar dat is niet de bedoeling.”

Economieredacteur van de Volkskrant Yvonne Hofs veroorzaakte laatst nog opschudding door in een open brief de stokpaardjes van Krol en ontevreden ouderen te ontkrachten. Het kwam haar op zowel lof als kritiek te staan. Het artikel is echter wel het populairste ooit op de website van de krant geweest.

Privé achtervolgden enkele zaken hem, alhoewel hij daar in peilingen weinig hinder van ondervond. Zo werd hij eind vorig jaar veroordeeld tot een geldboete voor het hacken van een medische website als Statenlid, naar eigen zeggen om aan te tonen hoe slecht de site beveiligd was.

Begin dit jaar ontstond er ophef over Krols nevenfuncties. Hij zou zijn bedrijven betrekken bij de partij en zijn nevenfuncties niet hebben gemeld. Iets dat hij later met bewijs ontkende. Zo zou 50Plus kantoorruimte huren bij een van zijn bedrijven en zou de partijkrant worden gemaakt door een bedrijf van Krol. Volgens hem had hij “niets onoorbaars” gedaan. Hij deed enkele weken later afstand van aandelen in de Gay Krant, om alle schijn van belangenverstrengeling weg te nemen.

Ophef ook over het feit dat 50Plus via het Wetenschappelijk Instituut veel subsidiegeld had besteed aan onderzoeken van opiniepeiler Maurice de Hond. De Hond deed in minder dan twee jaar tijd voor ruim 130.000 euro onderzoek.

Henk Krol verlaat na zijn kennismakingsbezoek aan koningin Beatrix paleis Huis ten Bosch in een Tesla-sportwagen.

Henk Krol verlaat na zijn kennismakingsbezoek aan koningin Beatrix paleis Huis ten Bosch in een Tesla-sportwagen. Foto ANP/ Koen van Weel

Hoe deed hij het eigenlijk?

Ondanks de vele commotie, was Krol met zijn 50Plus een succes in de peilingen. De twee zetels in de Tweede Kamer vond men bij de partij al een grote overwinning, in februari peilde TNS/Nipo de partij zelfs op 24 zetels. Daarmee zou 50Plus de tweede partij van het land worden, 26 procent van de vijftigplussers zou op 50Plus stemmen. “Belachelijke, euh, laten we zeggen forse zetelaantallen,” volgens Krol in het interview met NRC, maar te zien “als een stem tegen het huidige kabinet”.

De afgelopen maanden heeft de partij aan populariteit wel iets ingeboet. Maar nog steeds behaalt 50Plus in de peilingen negen (Ipsos Synovate) à tien (Maurice de Hond) zetels.

Politiek redacteur en 50Plus-watcher Emilie van Outeren ziet wel een verandering die de partij teweeg heeft gebracht:

“Door de partij zijn ouderen wel op de kaart gezet, ook bij andere partijen. Als je ziet hoe vaak het afgelopen jaar het woord ‘ouderen’ in de Kamer is genoemd door anderen. Een beetje zoals de Partij voor de Dieren destijds met dierenwelzijn. Maar dat is niet per se zijn verdienste.”

Ook als politicus deed Krol het niet slecht:

“Het is een heel charismatische, prettige, vriendelijke man. En het was ook helemaal geen slecht politicus. Hij bleef altijd rustig en redelijk. Hij straalt vertrouwen uit, zelfs wanneer hij onzin praat.”

Wat nu voor de partij?

Nu rest de vraag wat Krols vertrek voor de partij betekent. Nummer twee op de lijst Norbert Klein neemt tot nadere orde zijn positie over, maar het boegbeeld vertrekt. Bovendien is er geen bestuurstop meer, sinds voorzitter Willem Holthuizen, de vicevoorzitter en de penningmeester vorige week besloten op te stappen na een conflict met Krol en oprichter Nagel. “Een rimpelingetje”, noemde Krol het toen.

Van Outeren:

“De partij is nu onthoofd: geen leider, geen bestuur. De partij is weer terug bij af: een clubje rond Jan Nagel.”

En betekent Krols vertrek nu dat er potentiële zetels voor het oprapen liggen?

“Er zijn geen verkiezingen, dus die zijn er niet te halen. Het vertrek had voor de partij ook nog wel op een slechter moment kunnen komen, zoals een week voor de verkiezingen. Het zal nu even iets in de peilingen betekenen, maar dat zie je ook als, zeg, Buma een week in het nieuws is. Maar het betekent pas echt iets als er verkiezingen zijn. Wat eventueel kan, is dat het gunstig is voor de partij die deze one issue nu naar zich toe weet te trekken, want 50Plus is nu kwetsbaar. Maar of dit ook gebeurt?”

    • Frank Huiskamp