De familie Haar neemt even waar

AZ, dat gisteren gelijkspeelde tegen PAOK, staat nu onder leiding van vader Martin en zoon Dennis. „Ze zijn het lang niet altijd eens.”

Foto ANP

Als alles volgens plan verloopt gaat Dennis Haar het verder schoppen dat zijn vader, Martin. Die viert – mogelijk komende week al – een bijzonder jubileum, als hij bij AZ aan zijn tiende hoofdtrainer wordt voorgesteld. Van Willem van Hanegem tot Louis van Gaal, van Co Adriaanse tot Ronald Koeman en Gertjan Verbeek: Martin Haar heeft al twaalf jaar een ‘dienende rol’ in de dug-out van AZ.

Gisteravond, bij het Europa League-duel tegen het Griekse PAOK Saloniki (1-1), bood de Alkmaarse bank een uitzonderlijk tafereel: vader Martin (61), interim-trainer sinds het verrassende ontslag van Gertjan Verbeek, geassisteerd door zoon Dennis (37), assistent van de meester-assistent.

Lang zal die rolverdeling niet stand houden, want rond het stadion van AZ zoemde het gisteren van de namen. Die van Fred Rutten werd het meest genoemd als opvolger van Verbeek, maar AZ-directeur Toon Gerbrands hield de lippen stijf op elkaar.

Met het fanatisme waarmee Dennis Haar gisteravond zijn vader overschreeuwde vanaf de bank, leek ook hij zich op te werpen als kandidaat voor de functie, maar Haar junior beschikt, evenmin als zijn vader, over het vereiste diploma. Vader Martin kent zijn positie. „Ik vind het leuk om te doen”, zei hij na afloop van een boeiende Europa-Cupavond. „Maar ik vind assistent zijn net zo leuk.”

AZ koestert de hulptrainers uit het Overijsselse geslacht Haar. „We hebben hier altijd ‘authentieke coaches’ gehad, met een eigen mening”, zegt Gerbrands, knipogend naar Van Gaal, Adriaanse en Verbeek. „Niemand heeft heeft ooit klachten gehad over Martin Haar. Hij is de grote constante hier. Hij bewaakt een stukje van de kernwaarde van AZ, kent de historie.”

‘Hulptrainers’ of assistent-coaches worden in de conservatieve voetbalwereld graag omschreven als oud-spelers die hun dagen slijten met het uitzetten van de pylonnen, maar Gerbrands denkt daar heel anders over. „Het is echt een specialisme dat in de voetbalwereld wordt ondergewaardeerd. De meeste mensen kunnen geen tweede man zijn. Je hebt aan het einde van het seizoen een prijs voor de beste coach van het seizoen, maar die zou je ook moeten hebben voor de beste assistent-coach.”

Bij Martin Haar is het geen toeval dat hij zich specialiseerde als ‘tweede man’. Ooit, in het begin van de jaren tachtig, vierde hij als speler successen met Haarlem, speelde UEFA-Cupvoetbal aan de Jan Gijzenkade en was in 1982 de eerste voetballer die de Nederlandse Gouden Schoen kreeg uitgereikt: speler van jaar. Met het verval van Haarlem verdween ook de glamour uit zijn leven. Haar werkte aanvankelijk als postbode, toen hij begon aan zijn lange carrière als hulptrainer.

Maar om allerlei redenen kwam het er nooit van, het diploma dat nodig is om als hoofdcoach betaald voetbal te mogen werken. Eén keer, in 1999, verbond hij zich als hoofdtrainer aan een club in de Oostenrijkse tweede divisie, Bad Bleiberg, voor niet minder dan zeven jaar. Maar al na zijn eerste seizoen – met de titel op zak – werd Haar door de clubeigenaar gevraagd een stap terug te doen. Hij ging weer naar Nederland, maar hoofdcoach werd hij nooit meer. „Op een gegeven moment heeft hij ervoor gekozen tweede man te zijn”, zegt Gerbrands, die in zijn twaalf jaar als AZ-directeur altijd Martin Haar over de vloer had. En hij zou hem niet kwijt willen. „De tweede man moet veelzijdig zijn. Je hebt je mening, je deskundigheid, je solidariteit en je eenheid van leiding. De ene keer moet je je als assistent wegcijferen, soms ben je de vertrouwensman van de spelers, soms moet hij de trainer aanspreken. En soms moet je je tong afbijten, als je het niet eens bent met de hoofdtrainer.”

Opmerkelijk genoeg was Haar niet op de hoogte toen zijn uiterst ambitieuze zoon twee jaar geleden werd toegevoegd aan de technische staf van Verbeek. „We hebben toen eerst met Dennis gesproken, daarna pas met Martin”, zegt Gerbrands. „Ze zijn het lang niet altijd met elkaar eens, op voetbalgebied hebben ze hun eigen ideeën. Maar bij AZ is de familieband nooit een issue geweest.”

En Dennis Haar is vastbesloten te doen wat zijn vader nooit lukte: hoofdtrainer worden in het betaald voetbal. Hij is inmiddels – jarenlang aangemoedigd door vader – begonnen aan de cursus voor oefenmeester in het betaald voetbal. Gerbrands: „Ik heb wel gezegd tegen Dennis: je staat nu nog bekend als de zoon van Martin. Je moet ervoor zorgen dat Martin de vader wordt van Dennis. Dat heb ik geleerd van Cor van der Geest, de vader van Dennis van der Geest. Die was altijd de zoon van Cor, totdat hij zelf succesvol werd als judoka. Toen was Cor ineens de vader van Dennis.”

    • Rob Schoof