Boomstamsjouwer met inzicht in boeddhisme

In de voetbalsport wordt het ontslagrecht met een soepelheid toegepast waar een partij als D66 jaloers op zal zijn. Wat gemor op de werkvloer, en hup, binnen een dag wordt de chef het bedrijf uitgezet door zijn meerderen. Het UWV komt er niet aan te pas, de kantonrechter evenmin en de ontslagen chef toont zich begripvol, ook al zijn de redenen voor zijn congé nogal vaag.

Zo verging het Gertjan Verbeek, de trainer die afgelopen weekend na ruim drie jaar aan de kant werd geschoven bij AZ. Het hielp natuurlijk enorm dat Verbeek, wiens dienstverband voor bepaalde tijd pas medio 2015 afliep, een vooraf afgesproken financiële vergoeding mocht incasseren.

Toch was het een vreemd gezicht: technisch directeur Earnest Stewart die gezeten achter een tafel en vijf microfoons Verbeeks ontslag publiekelijk maakte. Stewart had een zeer kortstondige loopbaan als voetbaltrainer achter de rug, alvorens hij binnen vijf jaar al clubhoppend technisch directeur werd van respectievelijk VVV, NAC en AZ. Wie is Stewart om een man met de staat van dienst als Verbeek eruit te gooien? En waarom zat algemeen directeur Toon Gerbrands niet achter die tafel? Raadselachtig.

„We zijn niet over één nacht ijs gegaan”, zei Stewart. Dat kon moeilijk verrassend heten – het zou een stuk opzienbarender zijn geweest als Verbeek bij de eerste de beste temperatuurdaling zijn ontslag had gekregen. „De chemie tussen de spelersgroep en de trainer was verstoord’’, verklaarde de technisch directeur. „Het ontbreken van chemie is een langdurig proces.” Scheikunde is in de voetbalsport de meest misbruikte wetenschap. Aanvoerder Maarten Martens zorgde evenmin voor klaarheid: „Het is heel moeilijk om te zeggen of het ontslag terecht is.”

Het is maar goed dat de rechter niet over dit ontslag hoeft te oordelen.

Verbeek is het type boomstamsjouwer die inspraak maar tot een beperkt niveau nuttig acht en liever in directe bewoordingen zijn bedoelingen duidt dan te kiezen voor omwegen. Ook al heeft hij naar eigen zeggen een studie gemaakt van „neurolinguïstisch programmeren”. Die hoekige communicatie moet je kunnen verdragen en kennelijk kunnen sommige voetballers dat niet; eerder botste hij met de spelersgroep van Feyenoord.

Een speciale, dat is Verbeek wel. Er zijn niet veel trainers die zich in het boeddhisme hebben verdiept en daaruit hebben geleerd hoe ze hun ademhaling moeten beheersen. Er zijn er nog minder die over zichzelf beweren: „Door mijn haar is nog nooit een kam gegaan.” Al geloof je dat onmiddellijk. „Ik ga er een keer met mijn vingers doorheen en verder doet de wind de rest.” Hij zei dit een paar jaar geleden, toen hij voor de tweede keer als trainer bij Heracles werkzaam was, in een vraaggesprek met website BusinessontmoetBusiness.nl.

Hij deed daarin uitlatingen die met terugwerkende kracht een verklaring kunnen zijn voor de gesignaleerde chemische lacune. „Ik ben veeleisend naar anderen toe, maar ook naar mijzelf.” En: „Ik moet lachen om voetballers die zeggen: ‘ik krijg van de trainer geen vertrouwen’. Dan zeg ik: ‘waar kan ik dat kopen. Als ik het kan kopen, kan ik het je geven’. Zelfvertrouwen krijg je door dingen te doen die je goed kan.”

Schiet AZ iets op met het ontslag van deze trainer? Dat is te betwijfelen, omdat wel vaker bewezen is dat het abrupt verbreken van zo’n contract weinig tot niets helpt. NEC verlengde nog in maart van dit jaar het contract met Alexander Pastoor en ontsloeg hem vervolgens in augustus. Over opportunisme gesproken. NEC staat nog steeds onderaan.

En Verbeek? Hij bouwde eigenhandig zijn huis in Jubbega en timmerde afgelopen zomer in de bossen bij Dalfsen een blokhut overeind. Zijn ontslag kost AZ geld dat het beter had kunnen gebruiken, maar de bouw krijgt er ongetwijfeld een impuls door.

John Kroon is commentator en NRC-redacteur

    • John Kroon