Boedapest erkent rol in Holocaust

De regering van premier Orban erkent dat de jodenvervolging niet alleen op het conto van de nazi’s is te zetten. Intussen nemen antisemitisme en racisme in Hongarije toch toe.

Enkele deelnemers aan de conferentie ‘Joods leven en antisemitisme in hedendaags Europa’, die eerder deze week in het Hongaarse parlement werd gehouden. Foto AFP

De Hongaarse regering gaat met alle politieke en juridische middelen het groeiend antisemitisme in het land aanpakken. In een toespraak erkende vicepremier Tibor Navracsics dat Hongarije medeverantwoordelijk is voor de Holocaust.

Dat is opvallend omdat de rechts-conservatieve regeringspartij Fidesz de afgelopen jaren succesvol flirtte met de groep ultrarechtse kiezers. Het aantal antisemitische voorvallen in Hongarije neemt toe. Sinds de opmars van de ultrarechtse partij Jobbik, die in 2010 bijna 17 procent van de stemmen kreeg, zijn anti-Joodse uitspraken ook ongestraft in het parlement te horen. Jobbik en Fidesz spreken deels dezelfde kiezers aan.

Navracsics deed zijn uitspraken op een conferentie over de shoah en antisemitisme. We weten dat Hongaren verantwoordelijkheid dragen voor de Holocaust”, zei hij. „Hongaren waren zowel daders als slachtoffers. Ze schoten en ze stierven. Deze enorme schuld moeten we onder ogen zien.”

In de Tweede Wereldoorlog was Hongarije een bondgenoot van Duitsland. Vanaf 1944, toen de nazi’s het land bezetten, werden Joden op grote schaal gedeporteerd naar de vernietigingskampen. Bijna 600.000 mensen zijn afgevoerd. De verwerking van dat verleden is verstoord door veertig jaar communistische dictatuur.

Antisemitisme ligt nog steeds aan de oppervlakte. Zo stelde een parlementariër van Jobbik vorig jaar voor een lijst bij te houden van alle Joden in het land. Dit jaar bleek een studentenorganisatie een database bij te houden waarin onder meer van studenten werd genoteerd of ze Jood waren.

De regering heeft zich vaker tegen antisemitisme uitgesproken. Ook is tot een jaarlijkse Holocaustherdenkingsdag besloten. De veroordelingen van antisemitisme worden door Joden in Hongarije echter vaak als holle plichtplegingen afgedaan. Dat komt doordat ultrarechtse partijleden ook alle ruimte houden voor racistische uitspraken, meestal over Roma die ook slachtoffer waren en nog steeds worden gediscrimineerd. Ook nu wordt lauw gereageerd op de toespraak van Navracsics.

De gematigde toon van Fidesz valt samen met de beginnen verkiezingscampagne. In april of mei komend jaar zijn er parlementsverkiezingen. Fidesz, die nu regeert met een tweederde meerderheid, koerst af op een volgende overwinning. De oppositie is zwak en slaagt er niet in het als een blok tegen Fidesz te opereren. De enige dreiging voor Fidesz gaat uit van de grote hoeveelheid zwevende kiezers. Om dit politieke midden te binden, is een gematigd geluid nodig. Afstand houden tot antisemitisme hoort er bij.

    • Marloes de Koning