Tweede deadline nadert in VS

De overheidssluiting schaadt de economie nu nog niet. Maar voor 17 oktober moet het sterk verdeelde Congres opnieuw een financiële horde nemen.

Kinderen en ouders protesteren in Washington tegen het opschorten van een voedselprogramma in het kader van de overheidssluiting. AFP

De grootste economie ter wereld kan veel hebben, zegt Stephen Fuller. De hoogleraar economie aan George Mason University in Virginia is altijd verbaasd, „maar de huidige situatie maakt me bezorgd. De sluiting van de federale overheid zal een week of drie, vier zonder grote gevolgen zijn. Als er daarna nog geen oplossing is, zal de economie permanente schade oplopen.”

En die oplossing, voegt Fuller eraan toe, is nog lang niet in zicht. Sinds de Amerikaanse federale overheid dinsdag sloot, is er nauwelijks beweging geweest tussen Democraten en Republikeinen om de ‘shutdown’ ongedaan te maken. Beide partijen wisten voor die tijd geen compromis te bereiken over een federale begroting.

Politieke verstarring kost geld. Analisten van onderzoeksbureau IHS berekenden dat de sluiting van de meeste federale diensten de Amerikaanse economie ongeveer 1,6 miljard dollar per week kost, vooral door niet-uitbetaalde salarissen. De economische groei zou van een korte sluiting niet echt te lijden hebben, de geschatte groei van 2 procent voor dit kwartaal zal hooguit iets lager uitvallen.

Fuller: „De meeste prognoses gaan er vanuit dat een korte sluiting het vertrouwen van de financiële markten in de economie niet aantast, omdat ze wel vaker een politieke crisis in Washington meemaken.” Het wordt anders, zegt hij, als de crisis niet opgelost wordt voor 17 oktober. „Dan zal de schade niet te overzien zijn.”

Op die datum overschrijden de VS de limiet van het bedrag dat ze wettelijk mogen lenen. De VS hebben een schuld van 16.700 miljard dollar, en mogen niet boven dat bedrag uitkomen. Het Congres moet daarom het ‘schuldenplafond’ verhogen. Daar is de hulp van de Republikeinen bij nodig, en de kans op steun is in het huidige klimaat klein. Bijna niemand gaat ervan uit dat voor die tijd de federale overheid weer kan functioneren. Als deze crisis wordt gecompliceerd met het schuldenplafond, wordt de situatie volgens IHS rampzalig.

Allereerst zal de Amerikaanse overheid direct moeten bezuinigen, omdat die niet meer geld mag lenen. Dat zou voor 2014 betekenen dat een bedrag van circa 742 miljard dollar bezuinigd moet worden. De Amerikaanse economie zou niet met 2,6 procent groeien, zoals nu verwacht, maar naar verwachting in een diepe recessie belanden (een krimp van 1,7 procent).

En dat is alleen nog het directe effect. Volgens IHS kunnen ook buitenlandse investeerders worden afgeschrikt, en de kredietstatus kan opnieuw, net als in 2011, naar beneden worden bijgesteld.

Bedrijven en huishoudens zullen hun uitgavenpatroon aanpassen, de werkloosheid zal stijgen. In een prognoserapport van eind vorige maand schrijft het bureau: „Het schuldenplafond moet worden verhoogd. Punt.”

Vaak zeggen Republikeinen dat het wel zal meevallen met de gevolgen. In 1995 ging de federale overheid twee keer op slot, zonder dat de economie daar noemenswaardig onder te leed. Stephen Fuller vindt dat een valse vergelijking. „Dit is een andere tijd. De economie herstelt nog van de klappen van de kredietcrisis. Onze economie is sterk, maar kan geen experimenten gebruiken.”

    • Guus Valk