Moeder versiert dochter

The Umbilical Vein van Marilene Coolens en Lisa De Boeck.

‘I’m an Old Woman Now’ heet een van de foto’s die de Brusselse fotografe Marilene Coolens (1953) maakte van haar dochter Lisa de Boeck (1985). Maar wat we zien is geen oude vrouw, maar een jong meisje met de rood gestifte lippen van een volwassen vamp en de frêle schoudertjes van een kind. Drie generaties in één verschijning, in het teken van ontluikende seksualiteit. Een Lolita met een grijze pruik op.

Dit is een van wel 4000 foto’s die de moeder van haar dochter maakte tussen haar vijfde of zesde en haar zeventiende. Op bed, op tafel, tussen de gordijnen. Een selectie daaruit is nu te zien in de bevreemdende tentoonstelling The Umbilical Vein in Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond. Daar is ook een dummy te zien van het boek dat ze hopen te produceren met behulp van crowdfunding en een video met nieuw werk dat in opdracht van de Brakke Grond is gemaakt.

Het was nooit de bedoeling ze in het openbaar te tonen, zegt de moeder; het was een idee van haar vader, zegt de dochter. Inmiddels is het werk al te zien geweest in Duitsland, Spanje en België. Volgens Lisa waren het onschuldige theaterstukjes voor in de familiekring: „Het was makkelijk me te laten gaan omdat we onder elkaar waren.” Maar achter de onschuld van de verkleedkist zit een broeierige spanning van de moeder die bij haar kind, háár kind, al de vrouw blootlegt die ze gaat worden. Die ze misschien zelf had willen worden. Die ze misschien zelf ook is en was, aangezien de kleding en accessoires vermoedelijk uit haar eigen kast komen. Intimiteit en exhibitionisme – van zowel moeder als dochter – gaan hier hand in hand op een manier die ijzersterke, ongemakkelijke beelden oplevert.

Het fotograferen van Lisa is in 2003 gestopt; sindsdien werken moeder en dochter samen als kunstenaarsduo onder de naam MeMyMom. Als het kunstenaarsduo afscheid neemt geven ze hun gezamenlijke visitekaartje. Eén moeder, één dochter, één duo – één kaartje. Hun (werk)verhouding is veranderd. Nu staan ze allebei achter de camera in plaats van één erachter en één ervoor. De symbiose lijkt daarmee alleen nog maar sterker te zijn geworden.

Tracy Metz