Kabinet hoopt op route D66

D66-leider werkt met top kabinet aan deal over lasten en hervorming in Torentje; nog geen meerderheid

D66-leider Alexander Pechtold sprak gisteren drie uur met onder andere premier Rutte in het Torentje. Foto Reuters

Een versnelde invoering van de quotumregeling voor arbeidsgehandicapten en een wijziging van het ontslagrecht.

Dit lijken belangrijke elementen van een compromis waarmee het kabinet poogt de steun te verkrijgen van oppositiepartij D66 voor het sociaal akkoord, pensioenbezuinigingen en de begroting van 2014. Andere bestanddelen van de afspraak zijn een lastenverschuiving van arbeid naar milieuvervuiling en een aanpassing van de hervormingen die het kabinet voorzien heeft met de pensioenen.

Mocht het kabinet met D66 een dergelijke deal sluiten, dan zet de coalitie van VVD en PvdA een eerste stap naar een meerderheid in de Eerste Kamer voor deze kabinetsmaatregelen.

Nu het CDA volgens coalitiebronnen geen interesse vertoont in de mogelijkheid het kabinet te steunen, is D66 cruciaal voor de coalitie van VVD en PvdA. Met het afvallen van CDA is het zonder D66 lastig een meerderheid in de Eerste Kamer voor het kabinet te construeren. Naast D66 kan ook GroenLinks in combinatie met de ChristenUnie en de SGP het kabinet in de Eerste Kamer aan een meerderheid helpen. Ook D66 en GroenLinks zijn samen genoeg.

De belangrijkste inzet voor de ChristenUnie bij de onderhandelingen is banengroei en steun aan gezinnen. De SGP zet zich ook in voor gezinnen. GroenLinks wil een vergroening van het belastingstelsel, dus een verschuiving van lasten van arbeid naar milieuvervuiling en consumptie.

Drie uur sprak D66-leider Alexander Pechtold gisteravond in het Torentje met de top van het kabinet: premier Rutte, vicepremier Asscher en minister van Financiën Dijsselbloem. Het enige dat de doorgaans praatgrage D66-leider na afloop kwijt wilde: „Het was een verhelderend gesprek”. Het was de eerste keer in weken dat Alexander Pechtold niet klaagde over de inertie van de coalitie.

Dat Pechtold in zijn eentje mocht langskomen, en dat hij zich na afloop mild betoonde, wijst op twee dingen. Om te beginnen ligt een aanpassing op tafel van het sociaal akkoord, dat dit voorjaar is gesloten met de werkgevers en vakbonden. Tot nu toe zei Dijsselbloem alleen te willen praten over het aanvullende bezuinigingspakket van 6 miljard voor 2014.

Maar in het Torentje van de premier is ook gesproken over het sociaal akkoord en de pensioenwetgeving, waar D66 felle kritiek op heeft geuit. Steun voor nieuwe pensioenwetgeving levert het kabinet een miljardenbezuiniging op.

Of er daadwerkelijk aanpassingen komen aan het akkoord, hangt af van de sociale partners – en dan met name FNV-voorzitter Ton Heerts. Een aangepast akkoord is nog altijd beter dan helemaal geen akkoord, klinkt het in de coalitie. Van VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra is bekend dat hij uiteindelijk meer waarde hecht aan een politiek akkoord dan een sociaal akkoord. En als Pechtold niet tegemoet wordt gekomen, is er in de Eerste Kamer waarschijnlijk geen steun voor de hervormingen op de arbeidsmarkt.

Heerts zou daarom bereid zijn concessies te doen, klinkt het in de wandelgangen. Het versneld invoeren van een quotumregeling is voor hem aantrekkelijk – dit verplicht werkgevers arbeidsgehandicapten in dienst te nemen, op straffe van een boete.

Maar werkgevers vinden deze boeteregeling vervelend. In ruil voor hun steun, zou het ontslagrecht kunnen worden versoepeld ten opzichte van het sociaal akkoord. D66 heeft altijd gepleit voor het schrappen van de nu bestaande toets voorafgaand aan ontslag. Maar dat ligt zeer gevoelig bij coalitiepartner PvdA en de vakbond. Onduidelijk is dus nog welke toezegging D66 krijgt op het gebied van het ontslagrecht.

Vanmiddag om half drie zou minister van Financiën Dijsselbloem een nieuw stuk presenteren aan de financiële specialisten van de oppositie.