Friezen en Groningers lezen bijna hetzelfde

Het Dagblad van het Noorden, de Leeuwarder Courant en het Friesch Dagblad krijgen een overkoepelend hoofdredacteur. „Mijn ego is niet te groot.”

Hij is niet gevraagd, maar gecast. „Dezelfde headhunter die adviseerde om bij Ajax Edwin van der Sar aan te stellen na een conflict tussen Cruyff en Van Gaal, zag in mij een goede algemeen hoofdredacteur. Misschien valt hij op lange mannen.”

Evert van Dijk (48) moet hard lachen als hij vertelt hoe zijn benoeming tot stand kwam. Van Dijk is de nieuwe algemeen hoofdredacteur van drie noordelijke (twee Friese en een Groningse) regionale kranten. Een bijzondere constructie in krantenland, die volgt op een ingrijpende reorganisatie bij de Noordelijke Dagblad Combinatie (NDC), uitgever van de Leeuwarder Courant, het Dagblad van het Noorden en het Friesch Dagblad.

De drie kranten moeten samenwerken – er verdwijnen 40 van de 210 arbeidsplaatsen – maar houden wel elk een eigen titelhoofdredacteur. De directie en aandeelhouders wilden het zo, aldus Van Dijk. „Wat is het alternatief? Drie hoofdredacteuren moeten veel overleggen. Terwijl we juist efficiënter moeten werken. We vormen een hoofdredactie van vier, maar ik ben eindverantwoordelijk en hak de knopen door.”

Van Dijk – oorringetje, blauw overhemd en sluik blond haar – werkt ruim twintig jaar bij de NDC en is tien jaar adjunct-hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden. Zijn de drie titelhoofdredacteuren geen stromannen? „We vormen één hoofdredactie. De titelhoofdredacteuren moeten zorgen dat de regionale identiteit overeind blijft. Regionaal nieuws krijgt meer nadruk. Mogelijk krijgt de LC twee edities voor Noord en Zuid-Friesland. Een regionale krant ontleent zijn bestaansrecht aan eigen nieuws.”

Ook sturen ze de verslaggevers aan en zijn verantwoordelijk voor de commentaren en voor de interactie en contacten met lezers. Pieter Sijpersma doet dat in Groningen en Drenthe, Hans Snijder in Friesland. Van Dijk is eindverantwoordelijk, een soort uitvoerend producent. Hij kan verbinden, zegt hij. „Beide hoofdredacteuren accepteren mij om wie ik ben. Mijn ego is niet te groot. Om status of carrière geef ik niks. Ik wil gewoon de beste zijn in mijn vak.”

De LC en het Friesch Dagblad krijgen een centrale redactie voor cultuur, sport, economie, beeld, vormgeving, internet en bijlagen. Ook de nieuwsdienst en de eindredactie worden samengevoegd. Dit alles om een efficiencyslag te maken, verduidelijkt Van Dijk. „Binnen- en buitenlands nieuws bepalen je identiteit niet. Er hoeven geen twee verslaggevers naar Oerol of Noorderslag.”

De LC en het Dagblad (met de laatste krant zijn de gesprekken net begonnen) krijgen dezelfde binnen- en buitenlandartikelen. Ook landelijk sport-, economisch en cultuurnieuws zullen gelijk zijn. „Het nieuwsaanbod bepaalt wat in beide kranten komt. Het kan zo zijn dat de Leeuwarder driekwart cultureel nieuws uit Friesland op de pagina’s krijgt.” De vormgeving van LC en Dagblad wordt gelijk getrokken, met een ‘sausje’ van eigenheid (kleurgebruik, genrelabels) er overheen. „De kranten houden hun smoel. Er is geen plan voor één noordelijke krant.”

Het Friesch Dagblad is een apart verhaal. Het noodlijdende christelijke dagblad (oplage 13.000) werd op 1 juli overgenomen door de NDC en daarmee gered van de ondergang. De afgelopen tien jaar verloor het 45 procent van de abonnees (alle regionale kranten gemiddeld 30 procent). Eind dit jaar moet de krant quitte spelen. Van Dijk: „Ze doen het nu goed, blijven stabiel. De krant heeft veel goodwill in Friesland.”

FD-hoofdredacteur Lútsen Kooistra zei lachend dat hij en Van Dijk nog veel ruzie zouden krijgen, vertelt Van Dijk. „Logisch. Hij heeft die krant achttien jaar overeind gehouden en was hoofdredacteur en directeur.” Het FD krijgt vermoedelijk ander nieuws uit binnen- en buitenland dan de beide andere kranten. „Het FD maakt andere keuzes en dat is zijn kracht. Veel aandacht voor identiteitsbepalende verhalen over geloven en zingeving. Dat moet zo blijven.”

Hét antwoord op de krimpende lezersmarkt heeft Van Dijk ook niet. „En daar schaam ik me niet voor. We moeten dingen uitproberen.” Eén daarvan is meer digitaal doen. „We moeten de snelste en beste nieuwssite van Noord-Nederland krijgen.” De LC en het Dagblad krijgen een betaalmuur voor de websites. „De eerste tien artikelen zijn gratis, daarna moeten mensen betalen. Om zoveel mogelijk mensen over te halen moeten de mooiste verhalen het eerst op internet verschijnen. Zodat ze die tien snel uit hebben.” Er komen apps en sites over specifieke onderwerpen als gezondheid, noordelijk economisch nieuws en duurzaamheid. De onderzoeksredactie wordt met twee mensen vergroot.

De toekomst van de papieren krant vindt Van Dijk niet zo belangrijk. „Natuurlijk willen we die zo lang mogelijk blijven maken, maar wij zijn geen papiervullers. We zijn nieuws- en opiniemakers. Al moeten we postduiven behangen met ons nieuws. We willen relevant zijn in de noordelijke nieuwsvoorziening.”