De stoelendans om het Stedelijk Museum

Toen vorige week bekend werd dat de Vlaamse Ann Demeester het Frans Hals Museum en De Hallen in Haarlem zal gaan leiden, was de meest gehoorde reactie: dan wordt ze dus niet de nieuwe directeur van het Stedelijk Museum. Volgens velen was Demeester de droomkandidaat voor het Amsterdamse Stedelijk. Ze is jong en ambitieus, inhoudelijk en toch toegankelijk, experimenteel zonder onbegrijpelijk te worden. En was De Appel, het kunstcentrum dat ze de afgelopen zeven jaar zo succesvol leidde, niet toch al het kleine zusje van het Stedelijk? Het tijdschrift Kunstbeeld hield onlangs een enquête onder zijn lezers met als vraag wie de nieuwe Stedelijk-directeur moest worden. De meesten (34,6 procent) stemden op háár. Demeester zei desgevraagd niet op die functie te hebben gesolliciteerd: „Ik wed niet op twee paarden.” Maar, zei ze ook: „Ik ben pas 38. Mijn professionele loopbaan is nog lang niet afgelopen.” Van het Frans Hals Museum naar het Stedelijk is over pakweg acht jaar ook een mooie overstap.

De stoelendans in de museumwereld is, met het aangekondigde vertrek van Ann Goldstein, weer begonnen – en het directeurschap van het Stedelijk geldt natuurlijk als de hoofdprijs. Dus gonzen deze dagen overal de namen rond van potentiële kandidaten. The usual suspects uit de kunstwereld gaan weer over de tong, onder wie Saskia Bos (oud-Appel), Rein Wolfs (Kunsthalle Bonn), Benno Tempel (Gemeentemuseum) en Sjarel Ex (Boijmans). Een opvallende naam op het lijstje van Kunstbeeld is Joop van den Ende. Met bijna 10 procent van de stemmen kwam hij als derde uit de poll, vlak na Van Abbe-directeur Charles Esche. Ben ik de enige die dat een vreemd idee vindt? Dat een 71-jarige theaterproducent die met zijn Blockbusterfonds vooral geld heeft gestoken in publiekstentoonstellingen over voetbal en de Dode Zee-rollen artistiek directeur zou worden van ons belangrijkste museum voor moderne en hedendaagse kunst?

In Los Angeles doen ze het anders: daar heeft het Museum of Contemporary Art vier prominente kunstenaars (John Baldessari, Barbara Kruger, Catherine Opie en Ed Ruscha) gevraagd te zoeken naar een opvolger voor de in juli vertrokken directeur Jeffrey Deitch – een baan waarvoor overigens Ann Goldstein getipt wordt. Dat zouden ze in het Stedelijk ook moeten doen: een groep kunstenaars de nieuwe directeur laten werven. Ik denk aan Rineke Dijkstra, Aernout Mik, Marlene Dumas en Willem de Rooij. Zodat er een directeur komt die feeling heeft met de rijke kunstscene in Nederland, en het Stedelijk weer gaat doen waar het altijd zo goed in was: het tonen van de avant-garde.

In een interview met de Volkskrant zei Ann Demeester over de nieuwe Stedelijk-directeur: „Ik hoop niet een veredelde BN’er, een populist die precies weet wat het publiek wil en die voorspelbare blockbusters programmeert.” Geen Joop van den Ende dus, maar wie dan wel?